Kuru Domatesin Küresel Ritmi: Türkiye’nin İhracat Başarı Hikayesi ve Potansiyeli

Kan kırmızı domateslerin Anadolu’nun bereketli topraklarında büyüyen serüveni, güneşte kurutulup 98 ülkeye uzanan ihracat yoluyla dünya sahnesinde kendini gösterdi. 2025 yılının ilk on ayında Türkiye, kuru domateslerden 108 milyon dolar gelir elde ederek İtalya’nın ardından küresel ikinci konumunu sürdürdü. Akdeniz mutfağının vazgeçilmez öğesi haline gelen kuru domateslerde ihracatın büyük bölümü Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği üyelerinden gelen firmalar tarafından yapılıyor. Egeli ihracatçıların toplam ihracatı 101 milyon dolar olarak kayda geçti.

Kuru domates ihracatında dünya ikincisiyiz Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, miktar temelinde %11’lik azalışla 34 bin 419 ton kuru domates ihraç edildiğini, buna rağmen dolar bazında %12’lik fiyat artışının ihracat gelirini 2024 seviyesinde tuttuğunu belirtti.

AB’ye kuru domates ihracatında kotanın kaldırılması talebi Türkiye’nin AB’ye yönelik ihracatında mevcut kota 8 bin 900 ton olarak uygulanıyor. Uçak, ihracatçıların bu kotayı her yıl Ocak ayında doldurduğunu söyledi ve AB’de kotanın kaldırılması ya da en azından potansiyele uygun bir seviyeye çıkarılmasının önemine vurgu yaptı. Kota kaldırılırsa ya da artırılırsa kuru domates ihracatının potansiyeline ulaşarak 200 milyon dolar seviyesine çıkabileceğini belirtti.

Kuru domates, makarnadan salataya, kahvaltıdan çorbalara, etli yemeklerden balığa kadar çeşitli yemeklerde lezzet katıyor. Anadolu’nun 15 milyon ton taze domatesinden elde edilen kuru domatesler, ABD, İtalya, Kanada, Almanya, Brezilya ve Japonya başta olmak üzere 98 ülkeye ihraç ediliyor. 2025 sonunda ihracatın 125 milyon dolara, 2026’da ise 150 milyon doların üzerine çıkması hedefleniyor.

İhracatta öne çıkan ülkeler Ortalama ihracat fiyatı 2,8 dolardan 3,16 dolara yükselen Türkiye’nin kuru domates ihracatında ABD yaklaşık 26,2 milyon dolarla zirvede yer aldı; %20 artışla İtalya’ya 19,5 milyon dolarlık hacim kaydedildi. İngiltere ve Almanya ise yaklaşık 8,7 milyon dolarlık ihracatla üçüncülüğü paylaşıyor.

Kuru domates şifa deposu Mineraller açısından zengin olan kuru domates, kalp ve kemik sağlığını desteklerken karaciğeri temizler, bağışıklığı güçlendirir. A, K ve C vitaminleriyle dolu olan bu besin, antioksidan yönüyle kanser savaşçısı olarak da bilinir; göz sağlığını korur ve demir eksikliğine bağlı kansızlığı önlemeye yardımcı olur. Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA).