Genel

Koferdeki Besa: Shkrelilerin Göç Yolculuğu ve Belleğin Dijital Arşivi

Bir ailenin geçmişini değil, bir halkın hafızasını da yeniden inşa eden bu eser, Balkan dağlarından İstanbul’a uzanan uzun yolculuğun izlerini sürüyor. Ayhan Olcay tarafından kaleme alınan ve Papirus Yayınları’ndan çıkan Koferdeki Besa – Shkrelilerin Pešter Platosu’ndan İstanbul’a Yolculuğu, göçün çok katmanlı dinamiklerini bilimsel referanslar, sözlü tarih anlatıları ve taş evlerin sessiz tanıklıkları eşliğinde gün yüzüne çıkarıyor. “Göç, sadece yer değiştirmek değildir; bir milletin hafızasını yeni topraklarda yeniden inşa etmektir.”

Yaşayan Kitap – Dijital Bellek Arşivi kavramı bu çalışmanın merkezinde yer alıyor. Her bölümde bulunan QR kodlar, okuyucuyu sözlü tarih videolarına, aile toplantılarına ve güncel arşiv belgelerine doğrudan bağlanmaya davet ediyor. Zamanla genişleyen dijital klasörler, yeni belgeler, soy ağaçları, fotoğraflar ve ek açıklamalarla zenginleşiyor; böylece Koferdeki Besa, açıldıkça genişleyen bir bellek sandığı niteliğini kazanıyor.

Shkrelilerin Hikâyesi, 500 yılı aşan bir serüveni belgeler ve tanıklıklar üzerinden takip eder. Kuç, Hot, Kelmendi, Şaliç, Muriç, Daçiç ve Layiç gibi Kuzey Arnavutluk kökenli kabileler ile Sancak ve Kosova’dan Türkiye’ye uzanan göç yollarını da bir araya getiren bir araştırma şablonu sunuyor. Bu çalışma, yalnızca bir tarih kitabı değil; yaşayan bir hafıza projesi olarak tasarlanmış bir dijital arşiv ve yöntem kılavuzu olarak da okunuyor.

Bir Akademik Katkı ve Kamusal Bellek kapsamında, Koferdeki Besa bellek üzerinde yeni bir kurgu kuruyor: belge, hafıza ve bilim üçlüsünün birleşimiyle gerçeğe yakın bir yeniden yazım. Venedik Devlet Arşivi ile Osmanlı İmparatorluk Arşivi’ndeki belgeler, Rugova’dan Pešter’e uzanan sözlü tarih ağları ve genetik analizler tek bir zemin üzerinde buluşuyor. Bu çalışma, Kuzey Arnavutluk kökenli topluluklar için bir belge bankası ve yöntem kılavuzu niteliği taşıyor.

“Besa u Koferu, sözün ve emanetin saklandığı bir sandıktır. Açıldıkça belgeler çoğalır, insanlar konuşur, tarih yazılır.”

Kitap Künyesi