Omuz Protezi: Ağrıya Son ve Hareket Kabiliyetine Geri Dönüş Yolu

Omuz ekleminin geniş hareket aralığı, aynı zamanda travmalara karşı da savunmasız olmasına yol açan bir nedenle, ağrı ve hareket kısıtlılığı % sıklıkla karşılaşılan sorunlar arasındadır. Omuz protezi ameliyatı, hastaya yaşam kalitesini geri kazandırmayı amaçlayan önemli bir tedavi seçeneğidir. Memorial Bahçelievler Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Ufuk Özkaya, omuz ağrıları ve protez cerrahisi hakkında detaylı bilgiler sunuyor: protez cerrahisi omzunuzdaki yükü azaltır ve hareket kabiliyetini yeniden sağlar.

Omuz eklemi, humerus başı ile skapula üzerindeki glenoid yuvasından oluşur ve eklem kapsülü ile çevrelenmiş kıkırdak dokusu sayesinde hareket kabiliyetini mümkün kılar. Geniş hareket kapasitesi nedeniyle bazı durumlarda kısmen ya da tamamen protez uygulanması gerekebilir. Tanıyı desteklemek için genelde röntgen yeterli olsa da bazı durumlarda Bilgisayarlı Tomografi (BT), Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR) ve gerektiğinde EMG ile sinir iletim tetkikleri de istenir.

Hastalıklar ve protez ihtiyacı nasıl belirlenir? Omuz protezi, hastalığın yaygınlığı ve etkilediği yapıların durumuna göre planlanır. Ağrı, hareket kısıtlılığı veya eklem işlev bozukluğu olan bireylerde, ileri tetkikler ve uzman görüşü ile karar verilir.

Hasta özelinde protez tipi nasıl seçilir? Omuz protezleri temel olarak üç ana tipte bulunur: Yarım Omuz Protezi, Tam Omuz Protezi ve Ters Omuz Protezi. Hangi tipin uygulanacağı, muayene ve tetkikler sonrası uzman tarafından belirlenir.

• Yarım Omuz Protezi — Omuz ekleminin yarısının değiştirilmesiyle uygulanır. Glenoid yuvası protezlemeden bırakılır; humerus başı için sap ve metal baş kullanılır. Özellikle parçalı üst uç kırıkları için tercih edilir.

• Tam Omuz Protezi — Eklemin yuvaya plastik polietilen soket ile oturması sağlanır ve humerus başı ile birlikte sabitlenir. Bu protez için rotator manşetin sağlam olması gerekir.

• Ters Omuz Protezi — Tendonlar işlevini kaybettiğinde kullanılan bir yöntemdir. Burada protez parçaları farklı biçimde konumlandırılır: metal baş, plastik polietilen yuva ve humerus üzerinde bir sap bulunur. Özellikle yaşlı hastalarda lifler yırtık olduğunda eklemi hareket ettirmek kas gücü ile desteklenir.

Ameliyat sonrası süreç Omuz protezinden sonra günlük yaşama dönüş, hareket kabiliyetine ve kas gücüne bağlıdır. Genelde 3 hafta içinde masa başı çalışma 가능 hale gelir; daha yoğun ve güç gerektiren işler içinse yaklaşık 4-6 ay süre gerekebilir. Bu dönemde fizik tedavi ile hareketler artırılır ve kaslar güçlendirilir. İlk ay, ağır kaldırmamanız önerilir ve kolu yukarı kaldırmak veya uzaklaştırmak gibi eylemlerden kaçınılmalıdır.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı