İzmir Ulaşımında Sübvansiyon Stratejileri ve Bütçe Dinamikleri: 2025-2026 İçin Bir Değerlendirme

İzmir Büyükşehir Belediyesi yönetiminin toplu ulaşım politikaları, görevinin ilk yıllarında bütçeden sağlanan ciddi desteklerle şekillendi. Ulaşım hizmetlerinin erişilebilirliğini artırmayı amaçlayan uygulamalar, artan maliyetler karşısında bile vatandaşların seyahat giderlerini hafifletmeyi hedefledi. Belediye, sürdürülebilir ulaşım vizyonunu koruyarak altyapıyı güçlendirdi ve İzmirlilere konforlu, hızlı ve uygun ücretli bir ulaşım deneyimi sunmaya devam etti. Bu süreçte, Türkiye ekonomisindeki taşıma maliyetlerinin yükselmesiyle birlikte hizmet kalitesi korunurken tarifeler de sübvanse edildi. Dönem içinde uygulanmaya konulan yenilikler arasında, 90 dakika ücretsiz aktarma sistemi yeniden hayata geçirildi ve Halk Taşıt uygulaması yaygınlaştırıldı. Ayrıca ESHOT Genel Müdürlüğü başta olmak üzere İZTAŞIT, İZULAŞ, İZDENİZ ve Metro gibi işletmeler de belediye bütçesinden doğrudan destek alarak faaliyetlerini sürdürdü.

Uygulanan politikaların ana amacı, artan yaşam maliyetleri karşısında vatandaşların ulaşım harcamalarını azaltmaktı. Yüzde 83’lük bir finansman payının Büyükşehir Belediyesi bütçesinden karşılandığı veriler, ESHOT dahil olmak üzere diğer toplu ulaşım işletmelerinin maliyetlerinin önemli bir kısmının kamu kaynaklarıyla karşılandığını ortaya koyuyor. Bu finansman modeli, hizmet kapasitesinde de yansıma buldu ve hat sayısında önemli bir artış kaydedildi: Tugay döneminde hat sayısı 471’e yükseldi ve böylece daha fazla bölge toplu ulaşıma entegre edildi.

Bütçede ulaşım desteğinin artırılması, 2025 başında 9 milyar TL olarak planlanan ulaşım yardım kaleminin yıl sonunda 11,2 milyar TL’ye yükselmesini sağladı. 2026 bütçesi için ise ESHOT Genel Müdürlüğü adına 14 milyar TL’lik destek öngörüldü. Bu kaynaklar, toplu ulaşım hizmetlerinin sürdürülebilirliğini güvence altına almayı ve sübvansiyon politikalarının devamını sağlamayı amaçlıyor.

Dr. Cemil Tugay döneminde vatandaşların bütçesine aylık yaklaşık 900 TL katkı sağlandığı belirtiliyor. 90 dakika ücretsiz aktarma, Halk Taşıt indirimi, abonman genç kartlar, Anne Dayanışma Kartı ve genişletilen İZTAŞIT uygulamalarıyla bu destek güçlendirildi. İzmir’de 30 TL’lik yolculuk bedeliyle tek bir ücret sistemi uygulanıyor; 90 dakika içinde yapılan yolculuklarda aktarma sayısı önemli ölçüde esneklik kazanırken, farklı kentler ile karşılaştırıldığında bazı şehirlerde aktarma sayısına bağlı maliyetler katılaşabiliyor. Böyle bir karşılaştırmada İzmir, 90 dakika içinde tek ücret sistemiyle yolculuk maliyetini sabit tutuyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı