Laboratuvardan Sofraya: Türkiye’nin Yapay Et Stratejisi ve Gıda güvenliğine Odaklı Yol Haritası

Kalkınma Odaklı Stratejik Araştırmalar Merkezi (KOSAM), yapay et teknolojisinin dünya gıda sistemlerini dönüştürebileceğini ele alan önemli bir raporu kamuoyuyla paylaştı. Bu çalışma, ülkenin 2053 vizyonu bağlamında stratejik bir teknoloji olarak konumlandırılmasını ve sadece bir gıda meselesi olmadığını vurguluyor. Karaca, konunun küresel rekabet, stratejik teknoloji ve ulusal ekonomi güvenliğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu ifade etti.

Raporun öne çıkan noktalarından biri, yapay et teknolojisinin gündelik tartışmaların ötesine geçerek Türkiye’nin öncü bir aktör olarak konumlanması gerektiği görüşüdür. Ülkelerin gıda, enerji ve su güvenliğinin birbirine entegre olduğu bu dönemde, yapay etin bu üçlü denklemin merkezinde yer aldığını belirtiyor ve bu gelişmeyi yakından izlemek yerine hazırlıkları hızlandırmayı tavsiye ediyor.

“Teknolojiyi Takip Etmek Yerine Şekillendirmeliyiz” şeklinde öne çıkan mesajla, dikkat çekilen ekonomik veriler ışığında yaklaşık 3 milyar doların üzerinde yatırımın sektöre yön verdiği ifade ediliyor. Bu bağlamda, TÜBİTAK destekli AR-GE projeleri, üniversite-sanayi iş birlikleri ve teknopark ekosisteminin devreye girmesi gerektiği vurgulanıyor. Ayrıca yerli patentler ve çözümler geliştirilmesi yönünde bir çağrı yapılıyor; aksi halde teknoloji ithal eden ve standartları takip eden bir konuma düşülmesi muhtemel görülüyor.

Çevresel etkilerin değerlendirilmesi gerektiğini belirten Karaca, yeşil kalkınma hedefleri ve 2053 Net Sıfır Emisyon taahhütleriyle uyumlu modellerin desteklenmesi gerektiğini söylüyor. Yenilenebilir enerjiyle entegrasyon ve döngüsel ekonomi ilkelerine uygun çözümler, bu teknolojinin sürdürülebilirliğini belirleyecek unsurlar olarak öne çıkıyor. Bu bağlamda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın politikaları temel bir rehber olarak öneriliyor.

Toplumsal kabulün temeli güven olduğuna işaret eden Karaca, helal sertifikasyon süreçlerinin şeffaf ve kapsayıcı bir şekilde uygulanmasını talep ediyor. Diyanet İşleri Başkanlığı ile bilim insanlarının iş birliği içinde, üretimin her aşamasını kapsayan bir protokolün hayata geçirilmesi gerektiğini belirtiyor. Ayrıca tüketicileri doğru bilgilendirmek amacıyla ticaret Bakanlığı önderliğinde güven odaklı bir iletişim kampanyasının başlatılması gerekliliğini vurguluyor.

Hukuki düzenlemelerde güçlendirilmiş bir çerçeve oluşturulması gerektiği görüşünü paylaşan Karaca, mevcut net olmayan durumun bir risk olduğuna ancak aynı zamanda bir fırsat sunduğunu ifade ediyor. Sağlık ve Tarım ve Orman Bakanlıkları koordinasyonunda, FAO ve WHO standartlarını dikkate alan, fakat yerli koşulları önceleyen riske dayalı, aşamalı bir onay ve denetim mekanizması kurulmasını öneriyor.

Deneyim ve bilgiye dayalı bir gelecek vizyonu için dengeli ve proaktif bir yaklaşım gerektiğini belirten Karaca, bu teknolojinin çok yönlü bir müdahale olduğuna dikkat çekiyor. Türkiye’nin akademik merak, ekonomik fizibilite, toplumsal değerler ve stratejik öngörü üzerinden paydaşları sürece dahil eden, şeffaf bir diyalog kuran ve ulusal yol haritasını kararlı biçimde uygulamaya koyan bir politika izlemesi gerektiğini vurguluyor. Raporun tamamına KOSAM web sitesi üzerinden ulaşılabileceğini duyurarak konuşmasını sonlandırıyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı