Toprağın Genç Aklı: Kiraz’dan İzmir’in kırsal verisini dönüştüren saha çalışması ve gelecek projeksiyonu
İzmir Büyükşehir Belediyesi, doğayla uyumlu ve sürdürülebilir bir yaşam vizyonu kapsamında kırsalda yaşayan genç nüfusu desteklemek için yeni bir yol haritası sunuyor. Proje, 18–40 yaş aralığındaki gençlerin kırsalda kalma ve üretimde aktif rol alma potansiyelini yerinde, güvenilir verilerle belirlemeyi amaçlıyor. Kiraz’da başlayan saha çalışmaları, ev-iş arasındaki köprüleri inceleyerek gençlerin ihtiyaçlarını doğrudan tespit etmek üzere tasarlandı. Mahallelerden evlere, üretim alanlarından kahvehane ve işletmelere uzanan yolculuklarda gençlerin gerçek yaşam koşulları ve talep ettiği imkanlar yoğunlaşıyor.
Çalışmanın amacı, masa başı planlar yerine, mevcut yaşam koşullarıyla uyumlu, uygulanabilir adımlar geliştirmek. Verilere göre, tarımsal üretim ve genç nüfusun yerinde kalması için hangi koşulların iyileştirilmesi gerektiğini belirlemek üzere, saha ekibi gençlerle birebir görüşmeler yapıyor. Nüfus yoğunluğu, doğal varlıklar ve mevcut sosyal yapı gibi göstergeler üzerinden derlenen bilgiler, İzmir’in kırsal alanlarını kapsayacak şekilde genişletilecek ve her mahalleye özgü müdahale paketlerinin temellerini oluşturacak.
“Gençlerimizi kırsalda nasıl tutabiliriz?” sorusuna yanıt arayan proje, Kırsal Hizmetler Dairesi ile birlikte çalışan bir ekip tarafından yürütülüyor. Proje koordinasyonunda, mahalle bazlı demografik ve yaşam koşulları analizleri yapılarak, gençlerin göç davranışlarının arkasındaki nedenler anlaşılmaya çalışılıyor. Tarım alanlarının durumunu, kooperatifleşme düzeyini ve örgütlenme kapasitesini görmek için sahaya inen ekipler, gençlerin üretime katılma isteklerini doğruluyor ve bu doğrultuda hangi desteklerin gerekli olduğunu tespit ediyor.
“Gelecek 10 yıl için net hedefler” temasını taşıyan çalışmalar, yalnızca 18–40 yaş arasındaki gençleri değil, onların kardeşlerini, çocuklarını ve yakın çevrelerindeki gençleri de kapsayan geniş bir veri seti topluyor. Amaç, İzmir’in kır-kent geçişkenliğini güçlendirmek ve kent geleceğini şekillendirecek stratejileri sahadan gelen bulgularla desteklemek. Teknolojiyi üretim süreçlerine entegre etmek, ulaşım altyapısını iyileştirmek ve iklim- su krizlerine dayanıklı tarımsal çözümler geliştirmek bu eksende öne çıkan hedefler arasında.
“Buraya gelmeniz çok önemli” ifadesi, sahadaki gençlerin kendi yaşam alanlarında hissedilen eksiklikleri ve istekleriyle birleşiyor. Iğdeli Mahallesi’nde anketlere katılan gençlerden Selin Usta, köyde kalmanın kendi tercihi olmadığını ancak mevcut sosyal olanaklar ve sigorta imkânlarının artırılması halinde burada kalmayı düşüneceğini belirtiyor. Gençlerin kooperatifleşme ve güvenceli iş imkanlarıyla desteklenmesi halinde köylerde kalıcı bir ekonomik denge kurmanın mümkün olduğunu vurguluyorlar.
“Üretime destek şart” diyen üretici Mesut Dalkıran da, bölgede hayvancılığın ağırlıkta olduğu gerçeğini paylaşıyor. Gençlerin köyde kalabilmesi için üretimin değerinin karşılığını almasının kritik olduğuna dikkat çekiyor. Elde edilen gelir ve güvence arttığında, gençlerin köyde kalmaya daha istekli olacaklarını ifade ediyor.
30 pilot mahallede adımlar sürüyor Projede, pilot olarak seçilen 30 mahallede gençler ve diğer odak gruplarıyla bilgi toplama çalışmaları, anketler ve odak grup oturumları devam edecek. Sahadan elde edilen veriler analiz edilerek her mahalleye özgü politika paketleri ve müdahale araçları tasarlanacak. Böylece tarımla geçimini sürdüren gençler için mahalle ölçeğinde uygulanabilir, veri odaklı bir müdahale modeli kurulacak ve kırsal girişimcilik ekosistemi güçlendirilecek.
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin bu iş birliği, çok disiplinli bir çerçevede yürütülüyor. Kırsal Kalkınma Çalışma Grubu’nun koordinesinde Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı öncülüğünde gerçekleşen çalışma, Kadın ve Aile Hizmetleri, Sosyal Hizmetler, Muhtarlık İşleri ve Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlıkları ile İzmir Planlama Ajansı (İZPA) ile ortak yürütülüyor. Bu iş birliği, tarımsal üretimi güçlendirmek ve gençlerin kırsalda kalmasını mümkün kılmak için sürdürülecek olan politika önerilerinin temelini oluşturuyor. Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA).