6 Şubat Depreminin Psikolojik İzleri: Bireysel ve Toplumsal Destek Stratejileri

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, 6 Şubat depreminin bireylerde ve toplumda bıraktığı psikolojik etkileri ele alıp, felaketin yıldönümlerinin tetikleyici rolünü ve sağlıklı başa çıkma yöntemlerini anlattı. Büyük ölçekli afetler, doğrudan ya da dolaylı olarak tanık olanlarda derin psikolojik izler bırakabiliyor.

6 Şubat 2023 depremi, Türkiye’nin en ağır doğal afetlerinden biri olarak işaret edilirken, Beyaz bu olayın milyonlarca insanın yaşamını doğrudan veya dolaylı olarak etkilediğini belirtti. Doğrudan maruz kalanlarda Travma Sonrası Stres Bozukluğu gibi ciddi bozukluklar gelişebilirken, uzaktan şahit olanlarda kaygı, güvensizlik ve gelecek kaygısı daha belirginleşebiliyor. Toplumsal düzeyde ise kolektif travma ve genel bir stres-hâli oluşabilir; bu da kısa veya uzun vadede çaresizlik duygusunu beraberinde getirir.

Felaketlerin yıldönümleri hatıraları yeniden canlandıran güçlü tetikleyiciler olarak öne çıkıyor. Bu süreçte anksiyete ve depresyon belirtileri yeniden ortaya çıkabilir; medya ve toplumsal ilgi bu etkileri artırabilir. Özellikle travmatik içeriklerle karşılaşan kişilerde keder ve yalnızlık hissi yoğunlaşabilir. Bu dönemde bireyler duygularını ifade etmekte güçlük yaşayabilir, bu nedenle profesyonel destek talebi artabilir.

Yıldönüm döneminde sağlıklı başa çıkma stratejileri, süreci daha güvenli ve yönetilebilir kılabilir. Duyguları kabul etmek ve ifade etmek, duygusal iyileşmenin temelini oluşturur. Günlük rutinin korunması güvenlik hissini güçlendirir; fiziksel aktivite kaygıyı azaltır ve sosyal iletişim yalnızlığı azaltır. Duyguları bastırmamak ve gerektiğinde profesyonel yardım almak önemlidir. Anma törenleri duygusal yükü hafifletebilirken, medya kullanımı da sınırlandırılabilir ve bu dönemde daha az maruz kalınabilir.

İyileşme süreci bireysel ve toplumsal düzeyde ele alınmalı. Akut şok dönemi sonrası, topluluk olarak travma işleme ve psikolojik desteğin sağlanması kritik rol oynar. Dayanışma ve yardımlaşma bu süreçte ön plana çıkar; yeniden yapılanma ve normalleşme, bireylerin ve toplumun yaşananları geride bırakarak geleceğe odaklanmasını sağlar. Uzun vadede psikolojik dayanıklılığın artırılması, benzer travmalara karşı daha dirençli bir yapı oluşturmada temel rol oynar. Felaket sonrası iyileşme, duygusal iyileşme, sosyal destek ve profesyonel yardımın bütünleşmesiyle ilerler.