Yapay Zekâ ve İnsan: Felsefi ve Toplumsal Yankılar Üzerine Davos 2026 Perspektifi

Nilüfer Belediyesi’nin bu ayki Felsefe Buluşmaları, yapay zekânın yalnızca teknik boyutunu değil, onun toplumsal ve felsefi etkilerini de ele alıyor. Etkinlikte Prof. Dr. Solmaz Zelyüt, Aristoteles’ten Davos 2026’ya uzanan serüvende zihin, bilinç ve makine arasındaki ilişkilere odaklandı.

İlk bölümde yapay zekânın tarihsel gelişimi bir kronoloji olarak değil, felsefi sorular üzerinden tartışıldı. Zelyüt, “Zihin nedir?” ve “Makine düşünebilir mi?” gibi temel soruların yanıtlarının, teknik ilerlemeden çok düşünce sistemleriyle şekillendiğini belirtti. Katılımcılar, otomatlardan mekanik hesaplamalara uzanan süreçte düşüncenin nasıl evrildiğini farklı bakış açılarıyla inceledi.

Makine Dili ve Anlam üzerine odaklanan söyleşide, makinelerin dil kullanması ile gerçek anlam üretebilmesi arasındaki fark masaya yatırıldı. John Searle’un Çin Odası argümanı ve Google’ın LaMDA projesiyle ilgili örnekler üzerinden, bir makinenin dili insan gibi anlamlı kullanıp kullanmadığı tartışıldı. Zelyüt, zihin-beden ilişkisi ekseninde teknolojinin sınırlarını ve insan bilincinin konumunu sorguladı.

Gelecek ve Küresel Perspektif başlığı altında Davos 2026 bağlamında güncel konular ele alındı. Nvidia’nin altyapı vurgusu, BlackRock’un kapitalizm geleceğine dair uyarıları ve Geoffrey Hinton’un kontrol kaybı endişeleri, teknolojik gelişmelerin toplumsal etkileriyle birleşti. Zelyüt, bu kaygıları, teknolojinin ekonomik ötesinde toplumsal dönüşümün habercisi olarak değerlendirdi.

Etkinlikte ayrıca popüler dizi Pluribus ve yapay zekâ ile insan ahlakı arasındaki gerilimin tartışılması da dikkat çekti. Zelyüt, asıl meselenin teknolojiden ziyade onu tasarlayan ve kullanan insanlar olduğuna vurgu yaparak, etik, hukuk ve sorumluluğun insan sorumluluğu olarak sürmesini istedi.