Yumurta Dondurma: Yaşa Bağlı Olarak Başarı Şansını Korumak İçin Kılavuz

Günümüzde kadınlar, eğitim, kariyer ve ekonomik faktörler nedeniyle doğurganlık kararını erteleyebiliyor. Bu nedenle ilerleyen yaşlarda hamilelik ihtimali azaldığından, pek çok kadın yumurta dondurma yoluyla gelecekte annelik hayalini güvence altına almayı tercih ediyor. Acıbadem Altunizade Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Belgin Selam, doğurganlığı korumanın önemli bir parçası olarak yumurta dondurmanın dikkate alınması gerektiğini vurgulayarak, yaşla birlikte doğurganlık kapasitesinin gerilediğini ve 35 yaş öncesinin bu işlemi planlamak için daha uygun olduğunu belirtiyor. Bu konudaki temel noktaları ve dikkat edilmesi gerekenleri aktardı.

• Teknolojideki gelişmeler kaliteyi artırıyor

Son yıllarda tıp ve teknolojideki ilerlemeler, yumurtaların dondurulması konusunda yeni bilgiler ve uygulamalar sunuyor. 1986’da ilk canlı doğum, o dönem yavaş dondurma ile gerçekleştirilmişti. Günümüzde ise yumurtalar vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma tekniği ile -196 °C’de saklanıyor. Prof. Dr. Belgin Selam’a göre vitrifikasyon sayesinde ilk canlı doğum 1999 yılında gerçekleşti ve dondurulmuş embriyolardaki gebelik oranlarının, taze embriyolarla benzer olduğu gözlemleniyor.

• 36 yaş ve üzerinde başarı oranı düşüyor

Yaş ilerledikçe yumurtalık rezervi, yumurta sayısı ve kalite azalırken, anormal gebelikler de artıyor. 36 yaş üzerindeki grupta başarı oranlarının anlamlı biçimde azaldığına dair bulgular mevcut. ESHRE, 35 yaş öncesinde planlanmış yumurta dondurmayı önerirken, 38 yaş sonrası için klinik gebelik hedefinin sınırlı olabileceğini belirtiyor. Türkiye’de ise yaş için belirli bir üst sınır bulunmuyor.

• 40’lı yaşlarda şans daha da azalıyor

Bir kadının 35 yaşında en az 10 olgun yumurtaya ihtiyacı olduğu, 40 yaşında ise bu sayı yaklaşık 35 olarak öne sürülüyor. Yaş arttıkça canlı doğum oranı düşüyor; dondurulmuş ve çözülmüş bir yumurtadan elde edilen canlı doğum oranları, 30–34 yaşlarda %8.2, 35–37 yaşlarda %7.3, 38–40 yaşlarda %4.5 ve 41–42 yaşlarda %2.5 olarak kaydediliyor.

• Yumurtalar 5 yıl saklanabiliyor; uzun süreli saklama talebi için izin gerekiyor

Ülkemizde, kemoterapi veya radyoterapi gibi tedaviler öncesinde yumurtaların dondurulması mümkün. Dondurulan yumurtalar genellikle 5 yıl süreyle saklanıyor; daha uzun süre saklama Talep ve Sağlık Bakanlığı iznine bağlı olarak gerçekleştiriliyor. Ayrıca düşük yumurtalık rezervi veya erken menopoz öyküsü olan kadınlar da bu imkanlardan faydalanabiliyor. Başvuru sürecinde imzalı talep dilekçesi gerekiyor.

• İşlem yaklaşık 2 hafta sürüyor

Yumurtaların gelişimi için adetin ilk günlerinde hormon tedavisi başlanır; 10–12 gün boyunca iğnelere devam edilir. Ardından 34–36 saatlik bir ara ile, anestezi altında ultrason eşliğinde yumurtalar toplanır. Uygun gelişen yumurtalar vitrifikasyon yöntemiyle dondurulur ve sıvı nitrojen tanklarında saklanır. Gebelik planlandığında yumurtalar çözdürülüp uygun spermle birleşerek embriyo elde edilir ve rahme transferi sağlanır.

Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA)