İleri Yaş Gebeliklerinde Risk Yönetimi: Perinatoloji Uzmanından Altı Kritik Önlem

Türkiye’de kadınların eğitim düzeyindeki yükseliş ve kariyer planları ile evlilik yaşının gecikmesi, 35 yaş üzeri gebelik oranlarının belirgin şekilde artmasına yol açmıştır. Acıbadem Kartal Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum, Riskli Gebelik (Perinatoloji) Uzmanı Prof. Dr. Resul Arısoy, ileri yaş gebeliklerinin günümüzde giderek daha sık görülen bir durum olduğunu vurguluyor ve bu süreçte multidisipliner bir yaklaşımın takip açısından kilit önem taşıdığını belirtiyor. Gebelik öncesi ve gebelik sürecinde dikkat edilmesi gereken 6 temel önlemi paylaşan Arısoy, olası komplikasyonları azaltmanın yollarını şu şekilde özetliyor:

• Yaşam tarzını iyileştirmek

Sağlıklı beslenme, ideal kilonun korunması ve düzenli egzersiz, gestasyonel diyabet ve hipertansiyon riskini azaltır. Sigara, alkol ve toksik maddelerden kaçınmak ile teratojen ilaçlardan uzak durmak da sağlıklı bir gebelik için hayati öneme sahiptir.

• Gebelik öncesi sağlık taraması yaptırmak

İleri yaşta hamilelik planlanıyorsa, gebelik öncesi tarama ve kronik hastalıkların kontrol altında tutulması kritik öneme sahiptir. Genetik danışmanlık alınması ve doktor önerisiyle folik asit ile gerekli takviyelerin kullanılması olumlu sonuçları artırır.

• Düzenli takip

Riskli gebeliklerde gebeliğin hangi haftalarında hangi muayenelerin yapılacağına dikkat etmek gerekir. Perinatoloji kliniklerinde ilk 11-14 hafta bebekteki fetal anatomi ve Doppler muayenesi, tüm gebeler için temel bir taramadır. Bu dönemde organ anomalileri saptanabilir ve uterin arter Doppleri ile riskler değerlendirilebilir. 21-23. haftalarda ise ikinci trimesterde yeniden anatomi ve kan akımı muayenesi yapılır. Rahim ağzı uzunluğu ölçümüyle servikal yetmezlik ve erken doğum riski belirlenebilir. Şeker yükleme testleri, ileri yaş gebeliklerinde özellikle önemlidir ve anne-bebeye zarar vermez. Üçüncü dönemde Doppler ve biyofizik profil ile fetal iyilik hali düzenli olarak izlenir.

• Genetik tarama ve tanı testleri yaptırmak

35 yaş üzeri gebeliklerde kromozomal anomali riskine karşı Kombine test, üçlü-dörtlü testler, NIPT ve gerektiğinde invaziv tanı yöntemleri (koryon villüs örneklemesi, amniyosentez) uygulanmalıdır. Bu tarama ve tanılar erken karar verme ve doğru yönetim için önemlidir.

• Kronik hastalıkların takibi

Hipertansiyon, diyabet ve tiroid bozuklukları gibi kronik durumların gebelik öncesi ve gebelik esnasında yakından izlenmesi, komplikasyon riskini azaltır. Multidisipliner ekip ile takip ve yönetim, özellikle Perinatoloji kliniklerinde önerilir.

• Doğumun multidisipliner merkezde gerçekleştirilmesi

Riskli gebeliklerin, yenidoğan yoğun bakım olanaklarına sahip merkezlerde deneyimli ekipler eşliğinde yürütülmesi, anne ve bebek için olumlu sonuçları artırır. Merkezde erişkin yoğun bakım ve ilgili uzmanlık alanlarının bulunması ise komplikasyon ve ölümleri azaltır.

Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA)