Az YEME Yetmezliğine Rağmen Kilo Artışını Anlamak: 10 Karmaşık Nedene Yeni Bakış

Az miktarda yemek yendiğinde kilo kaybı beklenirken bazı insanlar için durum tam tersi ilerler. Bu durum, çoğunlukla beslenme hatalarından ziyade yaşam tarzı ve hormonlarla ilişkilendirilir. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Adnan Batman, az yeme ile kilo artışının nedenlerini şu şekilde özetliyor: kalori sayımını atlamanın kilo vermede ana engel olduğuna dair farkındalık eksikliği; ayrıca kronik stres, uyku bozuklukları ve hareketsizlik gibi faktörler yağ depolanmasını kolaylaştırabilir.

Kısa sürede belirgin karın yağı artışı veya kilo artışı görüldüğünde hormonal veya metabolik bir durumun söz konusu olabileceği vurgulanır. Bu nedenle hızlı ve bölgelesel kilo artışları için kapsamlı bir inceleme önerilir. Ayrıca kas kütlesinin azalmasıyla bazal metabolizmanın düşmesi, az beslenmenin bile daha az enerji yakılmasına yol açabilir ve yağ oranı artabilir.

Günlük yaşamda hareketsiz kalmak, kilo kontrolünü zorlaştırır. Gün içinde toplam hareket miktarının azalması enerji harcamasını azaltır; bu yüzden az yemekle bile kilo artışı meydana gelebilir. Hormonal değişimler de kilo dağılımını etkiler: perimenopoz ve menopozda östrojen düşüşü metabolizmayı yavaşlatarak yağın karın bölgesinde toplanmasına yol açabilir. Tiroit yetmezliği, insülin direnci ve kortizol yüksekliği gibi durumlar da kilo üzerinde belirgin etkilere sahiptir.

Cushing sendromu, aşırı kortizol nedeniyle özellikle karın ve yüz bölgelerinde yağ birikimine yol açabilirken, insülin direnci kana şekerini dengelemek için daha çok insülin salgılamasına neden olur ve yağ depolamasını kolaylaştırır. Polikistik over sendromu olan kadınlarda androjen artışı ile insülin direnci birlikte görülebilir; bu durum da az yenilmesine rağmen kilo artışına yol açabilir.

Kilo artışına karşı alınabilecek pratik öneriler şunlardır: gerçek kalori alımını objektif olarak belirlemek; uyku süresini 7–8 saate çıkarmak; haftada en az üç gün direnç egzersiziyle kas kütlesini korumak; tiroit, insülin ve kortizol gibi temel hormonları değerlendirmek; ve kilo ile bel çevresini düzenli olarak izlemek.

Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA)