Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Öğretim Görevlisi Kübra Şahin, Kurban Bayramı döneminde beslenmede dikkat edilmesi gereken noktaları paylaşıyor. Günde pişmiş et tüketiminin yaklaşık 100-150 gram arasında olması önerilir; kalp-damar sağlığı ve böbrek fonksiyonlarını düşünerek bu miktar daha da düşürülebilir (70-100 gram aralığına kadar). Böyle bir yaklaşım, bayram süresince sindirim sorunlarını minimize etmeye yardımcı olur.
Etin pişirilme yöntemi, sağlığı farklı şekillerde etkileyebilir. Özellikle yoğun et tüketiminin görüldüğü dönemlerde doğru pişirme yöntemleri önemli hale gelir. Fırında pişirme, besin değerlerini büyük oranda korur ve ek doymuş yağ kullanımı olmadan sağlıklı bir seçenek sunar. Buna karşıhaşlama, yağ içeriğini azaltması ve sindirimi kolaylaştırması nedeniyle tercih edilebilir. Ancak aşırı yüksek sıcaklıkta pişirme, besin kayıplarına ve zararlı bileşiklerin oluşumuna yol açabilir.
Kavurma ve kızartma gibi yöntemler, sindirimi zorlaştırabilir ve yüksek doymuş yağ ile kolesterol içeriğini artırarak kalp-damar risklerini yükseltebilir. Bu nedenle bu pişirme biçimlerinden mümkün olduğunca kaçınılmalıdır. Yeni kesilmiş etin hemen tüketilmesi de sağlıksal açıdan riskler doğurabilir; kesim sonrası dinlendirilmesi, tarafında görülebilecek sindirim-zararlı etkileri ve gıda güvenliği açısından daha güvenli bir seçenek sunar.
Etin dinlendirilmesi, kas liflerinin gevşeyip etin daha yumuşak ve lezzetli olmasını sağlar; ayrıca sindirimi de kolaylaştırır ve mikrobiyolojik açıdan güvenliği artırır. Bu nedenle et buzdolabında 12-24 saat dinlendirilmelidir.
Gıda güvenliğini destekleyen hijyen kuralları da unutulmamalıdır; uygunsuz koşullar bakteri üreme riski doğurur ve ishal ya da mide bulantısı gibi gıda zehirlenmelerine yol açabilir.
Sebzeler ve tam tahıllar, etin yanında sindirimi destekler ve tokluk hissini uzatır. Lif kaynağı olan sebzeler bağırsak hareketlerini düzenler ve antioksidan, vitamin-mineral deposu olarak önemli katkı sağlar. Tam tahıllı ürünler ise karbonhidrat ihtiyacını karşılar ve kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olur.
Fermente süt ürünleri (yoğurt, ayran, kefir) probiyotik içeriğiyle sindirimi rahatlatır. C vitamini içeren gıdaların ağırlıklı tüketimi kırmızı ette bulunan demirin emilimini artırabilir; örneğin limonlu salata, domates, yeşil biber, maydanoz, portakal ve nar bu yüzden etle birlikte tüketildiğinde faydalı olur.
Çocuklar için porsiyonlar genelde 50-100 gram arasında tutulmalı; yaşlılar için ise et miktarı yaklaşık 70-100 gram bandında ve et yumuşak bir şekilde hazırlanmalıdır. Tuz ve yağ açısından da yerde aşırıya kaçılmamalıdır. Aşırı porsiyonlar, sindirim sorunları ve tansiyon etkileri açısından riskli olabilir.
Bayram süresince kabızlık, hazımsızlık ve şişkinlik gibi şikayetleri azaltmak için lifli besinler artırılmalı, yeterli su tüketimi sürdürülmeli ve hafif yürüyüşlerle hareket miktarı artırılmalıdır. Probiyotikler, bitkisel lifler ve yeterli su, sindirim sisteminin daha rahat çalışmasına katkı sağlar.
Son olarak, et ile birlikte tüketilecek sebzeler, yoğurt ve tam tahıllar dengeli bir öğün oluşturmanıza yardımcı olur. Bu yaklaşımla bayram boyunca sağlığı korumak ve sindirim sorunlarını en aza indirmek mümkün.
Leave a Reply