Yalnız Ebeveynlikte Ergenlerle Sağlam Bağ: Kendine Bakım ve Sınırların Önemi
1 Haziran Dünya Ebeveynler Günü kapsamında Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikologu Inci Nur Ülkü, yalnız ebeveynlerin ergenlik dönemindeki çocuklarıyla karşılaştıkları en yaygın sorunları ele aldı. Kendine bakım, yalnız ebeveynler için bir lüksek değil, bir gerekliliktir ifadesiyle konuşmasına başlayan Ülkü, bu yolculuğun zorlu yanlarını ve dayanıklılığı güçlendirecek adımları vurguladı.
Ülkü, tükenmişliğin önüne geçmek için çevrenin desteğinin önemine değindi. Yakın çevre, arkadaşlar ve destek gruplarıyla kurulan bağların yalnızlık hissini azalttığını belirtti. Haftada birkaç saatlik kişisel zamanın bile ruhsal yenilenmeyi sağladığını söyleyen uzman, uyku, beslenme ve egzersizin duygusal dayanıklılığı artıran temel taşlar olduğunu hatırlattı. “Ebeveynlik mükemmel olmaktan çok daha gerçekçi olmayı gerektirir. Psikolojik destek almak, zayıflık değil, dayanıklılığın göstergesidir.” dedi.
Ebeveyn yorgunluğu, ergenle olan bağları zayıflatabilir ifadesiyle devam eden Ülkü, otorite dengesi, duygusal kopukluk ve iletişim sorunlarının sıklıkla karşılaşılan zorluklar arasında yer aldığını açıkladı. Ergenliğin, bireyselleşme ve bağımsızlık taleplerinin arttığı, yoğun duygusal fırtınalarının yaşandığı bir dönem olduğuna dikkat çekti. Yorgun ebeveynin bu yükü çocuğun duygusal ihtiyaçlarını fark etmesini engelleyebileceğini de sözlerine ekledi.
Sınır koymak sevgiyi sınırlamak değildir adı verilen yaklaşımda, sınırların güvenli bir çerçeve sunduğu ve ergenin bireyselleşmesini desteklediği belirtiliyor. Ancak yalnız ebeveynler, zaman zaman çocuklarıyla daha “arkadaşça” bir ilişki kurma eğiliminde olabilir ve bu da sınırların belirsizleşmesine yol açabilir. Ülkü, kuralların açık ve tutarlı olması gerektiğini, disiplinin cezadan çok rehberlik boyutunda ele alınması gerektiğini vurguladı. Ergenin duygusal ihtiyaçlarına yönelik hassasiyetin korunması, uzun vadeli güven ilişkisini güçlendirir.
Çatışma, ergenlik döneminin doğal bir parçasıdır ve yalnız ebeveynler için bu çatışmalar bazen daha zorlayıcı olabilir. Psikolog, önceliğin kişinin duygusal regülasyonunu sağlayabilmesi ve çatışmaları kişiselleştirmeden yönetebilmesi gerektiğini belirtti. Etkili iletişim için öneriler sunan Ülkü, “Duygulara yer vermek, öfke veya isyanın altında yatan ihtiyaçları anlamak için anahtardır. Tepkiden kaçınmak adına önce dinlemek gerekir. Yoğun çatışmalar sırasında konuşmak yerine, ortamın sakinleşmesini beklemek daha yapıcıdır. Ben dili kullanmak, savunmayı düşürür.” dedi. Ayrıca aile danışmanlığı veya bireysel terapi gibi desteklerin çatışmaların tekrarlamasını engelleyebileceğini sözlerine ekledi.
Bu süreçte her iki tarafın da duygularının anlaşılması ve ihtiyaçlarının karşılanması, yalnız ebeveynliğin getirdiği zorlukları aşmanın en önemli yoludur. Uzman, ebeveynin kendi duygusal sağlığı ne kadar iyi olursa, çocukla kuracağı ilişkinin de o kadar sağlıklı olacağını belirterek sözlerini noktaladı.