Yeşil Sokak Dönüşümü: Sıcaklıkla Mücadelede Bilimsel Tasarım ve Toplumsal Katılım

Mersin Yenişehir Belediyesi, kentin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığını artırmak amacıyla AR-GE Müdürlüğü öncülüğünde yürüttüğü bir pilot uygulamaya girişti. Fuat Morel Mahallesi’nde başlayacak olan proje, mevcut sokakları yeşile dönüştürerek kente serinlik kazandırmayı hedefliyor. 2840, 2844, 2821 ve 2852. sokaklar yenilenerek ağaçlandırılacak ve ısıyı tutan sert yüzeylerin payını azaltacak şekilde tasarlanacak.

Bilimsel tasarım ön planda Mevcut taşıt odaklı ve sert zeminli sokaklar, yeşil altyapı ile geçirgen yüzeyler ve yaya öncelikli kullanıma göre yeniden planlanıyor. Böylece yağışlar toprağa karışarak doğrudan toprakla buluşacak ve ısının yüzeye hapsolması engellenecek. Proje, estetik kaygının ötesinde veri temelli bir model sunuyor ve malzeme seçimlerinde kış aylarında da etkili olan yerel bitki türlerini önceliklendiriyor. Sıradan peyzaj çalışmalarından ayrışan bu yaklaşım, ısı depolama kapasitesi ve gölge üretimini dikkate alan bir hesaplama süreciyle uygulanıyor. Gelişmiş simülasyonlar, ağaç konumları ve malzeme performanslarının sıcaklık üzerindeki etkisini önceden görmek için kullanılıyor ve elde edilen bulgular, sokakların bulunduğu çevreyi de serinletiyor.

Üniversite-Beløde İş birliğiyle güçlenen model Proje, Mersin Üniversitesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü’nün katkılarıyla daha bilimsel ve uygulanabilir bir kentsel iklim uyum yaklaşımı olarak şekilleniyor. Ulaşım erişimini kısıtlamadan yürütülebilir bir dönüşüm hedefleniyor: sokaklar arabaların tek geçiş noktaları olmaktan çıkıyor, insanlar güvenli biçimde yürüyüş yapabilecekleri, dinlenebilecekleri ve gölgelendirilmiş alanlarda sosyalleşebilecekleri alanlara dönüşüyor. Pilot uygulamanın başarıyla tamamlanmasının ardından ilçenin diğer mahallelerine yayılması planlanıyor. Bu süreçle kentsel ısı adası etkisinin azaltılması, su ve enerji kaynaklarının verimli kullanılması ve iklim değişikliğine karşı dirençli bir Yenişehir oluşturulması amaçlanıyor.

“Yeşil Sokaklar Çevresindeki Sıcaklığı Azaltıyor” Yenişehir Belediyesi AR-GE Müdürü Eylem Parlak Emre, projenin yalnızca bir peyzaj çalışması olmadığını vurguluyor: beton ve asfaltın kentsel ısı adasına yol açtığı bir ortamda yeşil altyapı ve geçirgen yüzeyler, sıcaklığı düşürmeye odaklı bir dönüşüm sunuyor. Bitki seçimi açısından Mersin iklimine uygun, kuraklığa dayanıklı ve gölgesi güçlü türler tercih ediliyor. Zeminler için geçirgen malzemeler kullanılarak yağmur suyunun toprağa ulaşması sağlanıyor. Simülasyonlar, ağaçların konumu ve gölge etkisi ile malzeme performansını önceden analiz ederek sonuçları paylaşıyor. Emre, pilot uygulamada erguvan ağacı, lavanta ve ıhlamur gibi türlerin önemli rol oynayacağını belirterek, ilerleyen dönemde diğer mahallelerde de benzer dönüşümlere gidileceğini ifade ediyor. Bu çalışmaların sonunda daha yeşil, daha serin ve daha yaşanabilir bir Yenişehir hedefi vurgulanıyor. Cumhuriyet ve Hürriyet mahallelerinde de yüksek sıcaklık tespiti yapan ekip, bu mahallelere özgü planlamaları hayata geçirmeyi sürdürecek.