İzmir’de “Sağlık Aracısı Modeli” hayata geçiyor: Pilot bölgeler belirlendi

Erken yaşta ve zorla evliliklerin önüne geçilmesi hedefiyle, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) iş birliğiyle yeni bir girişim başlatıldı. “Sağlık Aracısı Modeli” adı verilen proje kapsamında, özel eğitim süreçlerini tamamlayan yurttaşlar, pilot bölgelerde görev alarak risk altındaki bireylerin ilgili hizmetlere yönlendirilmesini sağlayacak.

Pilot bölgeler belirlendi

Kentsel Adalet ve Eşitlik Şube Müdürlüğü’nün koordinasyonunda yürütülen çalışmalar, Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı ile Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından belirlenen Basmane bölgesi ile Ferahlı ve Ulubatlı mahallelerinde hayata geçiriliyor. Saha çalışmalarına başlamadan önce Sağlık Aracıları, UNFPA eğitmenlerinden kapsamlı bir eğitim programından geçirildi. Bu model, sosyoekonomik açıdan dezavantajlı bölgelerde yaşayan vatandaşların sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlere erişimini kolaylaştırmayı ve risk taşıyan çocuk ile ailelerin erken dönemde tespit edilmesini amaçlıyor.

Güvene dayalı bir köprü

Proje, Sağlık Aracılarının ailelerle güvene dayalı bir iletişim kurarak erken evliliklerin olumsuz etkileri konusunda farkındalık yaratması üzerine kurgulandı. Kadın ve erkek gruplarına yönelik düzenlenecek bilgilendirme çalışmalarıyla, bireylerin toplumsal cinsiyet eşitliği ve yasal hakları konularında bilinçlenmesi hedefleniyor. İhtiyaç duyan bireyler; psikososyal destek, eğitim ve koruma mekanizmalarına yönlendirilecek. Sağlık Aracıları, bir denetim mekanizması olmaktan ziyade, topluluk ile kamu kurumları arasında güvene dayalı bir köprü işlevi görecek.

Proje kent geneline yayılacak

Kentsel Adalet ve Eşitlik Şube Müdürlüğü eğitmeni Elmas Köçkün, projenin detaylarını şu sözlerle aktardı: “Sağlık Aracıları Modeli’ni İzmir’de uygulamaya başlıyoruz. İzmir çok göç alan büyük bir şehir. Erken yaşta zorla evlilikler, çoğunlukla sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlere erişimde engellerle karşılaşan bireylerin yaşadığı mahallelerde yapılıyor. Dolayısıyla UNFPA’nın çalışmasını İzmir’le buluşturmaya karar verdik. Bu kapsamda Ferahlı ve Ulubatlı mahalleleri ile Basmane bölgesini pilot olarak belirledik.” Köçkün, modelin ilerleyen süreçte tüm kente yayılmasının planlandığını belirterek, “Aslında aktif ve katılımcı bir yurttaş yaratmaya çalışıyoruz” ifadesini kullandı.

“Sesimizi duyurmaya çalışacağız”

Eğitim sürecini tamamlayan Sağlık Aracısı Hüsniye Çoban, projeye dahil olmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, “Eğitimlerde erken yaşta evlilikten doğan sorunları öğrendik ve bilinçlendik. Yakın zamanda sahaya çıkacağız. Gücümüzün yettiği yere kadar sesimizi duyurmaya çalışacağız. Erken yaşta evlilikleri çevremizde görüyoruz ve ‘hayır’ diyoruz. Özellikle kız çocuklarımızı okutalım, eğitelim” değerlendirmesinde bulundu.

Bir diğer katılımcı Oğuzhan İlikçi ise projenin önemine dikkat çekerek şunları kaydetti: “Aldığımız eğitimlerde, erken evliliklerin sadece Roman toplumlarında değil, birçok farklı kültürde olabildiğini öğrendim. Erken yaşta evliliğin özellikle kadın sağlığı konusunda pek çok problem yarattığını öğrenmek, bu projeye dâhil olmamdaki motivasyonumu artırdı. Sahaya çıktığımızda risk barındıran hanelere ulaşmak istiyoruz. Önce ailelerin bilinçlenmesi gerekiyor.”