Kent Denetçisi Geleneğiyle İzmir’de Yeni Bir Yönetim Kültürü Doğuyor

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın önderliğinde başlatılan Yurttaş Akademisi – Kent Denetçileri Programı, kent geleceğini yurttaşların katılımıyla inşa etme hedefiyle sahaya çıktı. İlk aşamada 17 Kent Denetçisi’nin dört ilçede yerel gözlem ve veri toplama çalışmaları yürüteceği açıklandı. Bu program, yalnızca bir denetim aracı değildir; bilim, katılımcılık, şeffaflık ve ortak aklı bir araya getiren yeni bir demokrasi modeli olarak tanımlanıyor. Bu yaklaşım, İzmir’i birlikte yönetme vizyonunu somut adımlarla hayata geçiriyor ve kentlilerin ortak sorumluluğunu kurumsallaştırıyor.

IMPETUS projesi kapsamında Avrupa genelinde 509 girişim arasından seçilen 20 proje arasında yer alan Yurttaş Akademisi – Kamu Denetçileri Programı, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin IZQ Girişimcilik Merkezi’nde düzenlenen tanıtım toplantısıyla duyuruldu. Noter huzurunda gerçekleşen kura ile 2 bin 911 başvuru arasından 17 Kent Denetçisi belirlendi; bu ekip, beş günlük teorik eğitim ve atölyelerin ardından Konak, Karşıyaka, Balçova ve Buca’da sahaya çıkacak ve çevre denetimiyle veri üretecek.

Türkiye’den kabul edilen tek büyükşehir belediyesi İzmir ifadesiyle öne çıkan toplantıda Tugay, bu programın kent yönetiminde kurumlar ile yurttaşlar arasındaki ilişkiyi dönüştürdüğünü ve yeni bir yönetim modeli olarak işlediğini vurguladı. Avrupa Birliği’nin desteklediği projede, İzmir’in örnek bir model oluşturduğu ve bu alanda Türkiye’den tek büyükşehir belediyesi olması nedeniyle büyük bir sorumluluk taşıdığı belirtildi.

Yeni bir yaklaşım: Yurttaş katılımının merkezinde Kent Denetçileri şimdi sahada olacak; dört ilçede yaşam kalitesini ölçmek, çevre temizliği, ulaşım düzeni, park güvenliği ve hava kalitesi gibi alanlarda yurttaşların gözlemleriyle belediye verilerini bütünleştirecekler. Tugay, bu sürecin bir denetim projesi olmaktan öte, kentli katılımıyla yönetişimin doğrudan gerçekleştiği bir süreç olduğunu belirtti. “Yurttaş ne kadar katılırsa, kent o kadar gelişir” mesajını paylaşan Başkan, İzmir’i ölçüm verileriyle yöneteceklerini vurguladı.

İzmir modeli: Dayanışma ve veriye dayalı yönetim Deprem, yangın ve sel gibi zorluklarda toplu dayanışmayı ön planda tutan İzmir, şimdi bu dayanışmayı yönetişimin gücüne dönüştürüyor. Bir sokaktaki çöp konteynerinin taşması veya bir mahallede hava kirliliği gibi sorunlarda yurttaşlar çözümün merkezinde olacak. Proje, yalnızca belediye projesi değil; yeni bir yurttaşlık kültürü ve demokrasi biçimini temsil ediyor. Bu çerçevede bilimi, katılımcılığı, şeffaflığı ve ortak aklı bir araya getirerek İzmir’e özgü bir model ortaya koyuluyor.

İzmir’in ortak iradesiyle büyüyen bir gelecek Proje ekibi, Avrupa Birliği ve gönüllülerle kurulan iş birliklerinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. İzmir’in geleceğinin tek bir kişinin kararlarına bağlı olmadığını, milyonlarca İzmirli’nin ortak iradesiyle şekilleneceğini anlatan konuşmacılar, kent denetçiliğinin yalnızca denetimden ibaret olmadığını, aynı zamanda farkındalık ve geri bildirim süreçlerini de kapsayan bir kültür inşası olduğunu ifade ediyorlar.

Türkiye’de benzersiz bir program olarak konumlanıyor İzmir Planlama Ajansı Başkanı Prof. Dr. Koray Velibeyoğlu, programın Türkiye’nin diğer kentlerinde benzerinin olmadığını belirterek, katılımcıların büyüyerek gönüllü bir ağa dönüşmesini hedeflediklerini söyledi. Kent denetçileri, sadece bakmakla yetinmeyip görmek, veri üretmek ve yönetime dönüştürmek için sahada olacaklar; bu sayede kent hakkı ve çevre hakkı odaklı, sürdürülebilir kentler hedefleniyor.

Programın uygulama süreci, Teorik ve uygulamalı eğitimlerin ardından Kültürpark, Hasanağa Bahçesi, Kordon, Kent Ormanı ve Bostanlı Sahili gibi pilot bölgelerde inceleme gezileriyle ilerleyecek. İZPA, Zabıta, Kent Tarihi ve diğer ilgili birimlerin uyumlu çalışmasıyla yenilikçi bir model hayata geçirilecek ve kent denetçileri, çevre kirliliği, kentsel hijyen ve yeşil alanların korunması gibi konularda verileri sahadan toplayacaklar. Bu çaba, İzmir’in sürdürülebilir kent hedeflerine ulaşmasına katkı sağlayacak ve yurttaşların yönetime katkı sunmasını güçlendirecek.” , ”