Akran Nezaketi Zirvesi: Pozitif Psikolojiyle Zorbalığa Karşı Yakınlaşan Yaklaşımlar

İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Üsküdar Üniversitesi ve Üsküdar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün birlikte düzenlediği Akran Nezaketi Zirvesi, Üsküdar Üniversitesi Çarşı Yerleşkesi’nde gerçekleşti. Üniversitenin ev sahipliğinde gerçekleştirilen etkinlikte öğretmenler, akademisyenler ve Milli Eğitim temsilcileri bir araya geldi. Programda öne çıkan hedef, gençler arasındaki zorbalık fenomene karşı pozitif psikoloji ve iletişimin kullanılmasıyla nezaket kültürünün güçlendirilmesiydi.

Üsküdar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nazife Güngör, zirvenin önemine vurgu yaparken, “Hayata dönüşmeyen bilimsel bilginin kıymeti yoktur” sözleriyle toplumsal sorumluluk projelerinin eğitimle paralel yürütülmesini vurguladı. Konuşmasında, öğretmenler ve Milli Eğitim’in zirvenin en temel çözüm ortakları olduğuna dikkat çekti ve akran nezaketi konusunun, daha önce sıkça tartışılan akran zorbalığı meselesinde pozitif yaklaşım arayışını temel aldığını belirtti. Dijitalleşmenin etkisiyle görünürlüğün artmasıyla sorunların daha net fark edildiğini ifade ederek, bu farkındalığın çözüme katkısını da dile getirdi.

İl Milli Eğitim Müdürü Yentür: Nezaket ve tevazu kalıcı davranışlarla örneklenmelidir şeklinde konuşan İstanbul İl Milli Eğitim Müdürü Murat Mücahit Yentür, öğretmenlerin sadece sınıfta değil, evde de yol göstericiliğinin altını çizdi. Nezaket ve tevazunun bireyde nasıl kök salması gerektiğini kendi deneyimleriyle örnekledi ve zirvenin bu değerleri sahneye taşıdığını ifade etti.

Panelde Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü Prof. Dr. Nevzat Tarhan ile Eski Milli Eğitim Bakanı Prof. Dr. Nabi Avcı ve Prof. Dr. Nilüfer Pembecioğlu gibi isimler yer aldı. “Önce selam, sonra kelam” ifadesiyle başlayan Nabi Avcı, nezaketin sadece bir davranış değil, derin kökleri olan bir kültürel değer olduğunu vurguladı. Etkili iletişimin, gençlerin dikkat sürelerini etkileyen dijital alışkanlıklarıyla nasıl ilişkilendiğini anlattı ve dinleme süresinin kısalmasına dikkat çekti.

Tarhan ise çocuklarda sosyal ve duygusal sermayenin erken yaşta şekillendiğini belirterek, öğretmenin bu süreçte “ikinci mimar” rolünü üstlendiğini söyledi. Erdemli bir insan yetiştirmenin, yalnızca zeka ve başarı kriterleriyle sınırlı olmadığını vurguladı ve iyi insan yetiştirmenin eğitimdeki en kritik hedeflerden biri olduğunu ekledi. Ayrıca nezaketin ergenlik döneminde empatiyle pekiştirilmesinin, çatışmaları azaltmada etkili olduğunu ifade etti.

Eğitimin temel amacı çocuğu hayata hazırlamaktır diyen Tarhan, modern eğitim yaklaşımının yalnızca akademik başarılara odaklanmaması gerektiğini, öğrencinin hayatla bağ kurmasını sağlayan bir dizi değer ve becerinin öğretilmesi gerektiğini kaydetti. Akran nezaketinin toplumsal değerlerle uyumlu olduğunu ve akran ilişkilerini güçlendirdiğini belirtti.

Hedef Arkadaşlığı ve chatbot önerisi başlığı altında, akran mentorluğu ve arabuluculuk sisteminin olumlu sonuçlar verdiğini açıklayan Tarhan, bu modelin ergenlik sürecinde karşılaşılan sorunlarda çözüm odaklı bir yaklaşımı desteklediğini belirtti. Ayrıca gençlerin dijital dünyayı sevdiğini hatırlatarak, chatbot tabanlı bir akran nezaketi eğitimi projesinin mümkün olduğunu ve bunun için bir yazılım takımıyla çalışma önerisini paylaştı. Bu sayede, öğrenciler dijital platformlarda karşılaştıkları zorbalık ve dışlanma durumlarında “ben dili” ile iletişim kurmayı öğrenebilirler.

Nezaket kavramı erken dönemde öğrenilir diyen Prof. Dr. Nilüfer Pembecioğlu, çocukların doğuştan gelen potansiyellerini vurgulayarak, erken dönemde edinilen davranışların kalıcı adaptasyonlar sağladığını söyledi. Dijital çağın çocuklar üzerindeki etkilerini ele alan konuşmasında, dijital yalnızlığın ve ekran bağımlılığının sosyal becerileri nasıl olumsuz etkilediğini açıkladı. Nezaketi öğrenmenin, çocukların kendilerini değerli hissetmeleriyle başladığını ifade etti.

Etkinlik, katılımcıların görüş ve önerileriyle zenginleşirken, medya&haber kaynaklarıyla desteklenen haber aktarımına da yer verdi.