Ruhsal Sağlığın Kalp Sağlığı ile Dansı: Depresyon ve Stresin Kalp-Damar Üzerindeki Etkileri

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Emine Akın Aytop, Dünya Kalp Günü kapsamında ruhsal sağlığın kalp-damar sağlığı üzerindeki etkilerini ele alıyor. Ruh sağlığı ile kalp sağlığı arasında çift yönlü bir bağ bulunuyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre kalp-damar hastalıkları, dünya genelinde ölümlerin ve engelliliğin başlıca nedenleri arasında yer alıyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2024 verileri ise bu hastalıkların ülkemizde ölümler içinde en yüksek oranı oluşturduğunu gösteriyor.

Aytop, kalp-damar hastalıklarına yol açan pek çok etkenin bireyden bireye değişebildiğini ancak ruh sağlığı ile kalp sağlığı arasındaki ilişkinin olması gerektiğini vurguluyor. Depresyon, anksiyete ve kronik stres gibi psikolojik sorunlar, kalp-damar hastalıklarının oluşumunu ve hastalığın seyrini olumsuz etkileyebiliyor. Ayrıca sosyal izolasyon, yetersiz sosyal destek ve yalnızlık da hem kalp sağlığını hem tedavi başarısını zorluyor. Öte yandan kalp-damar hastalıkları, fiziksel kısıtlanmalar, sosyal ve iş yaşamında değişiklikler yaratarak depresyon ve anksiyete gelişimini tetikleyebiliyor.

Depresyonun kalp-damar hastalıkları riskini iki yönlü artırdığı belirtiliyor; hem doğrudan biyolojik etkileriyle hem de yaşam tarzı üzerindeki etkileriyle risk yaratıyor. Ruhsal iyiliğin sağlığı korumaya ve tedaviye uyuma katkısının bilincinde olan uzmanlar, kalp sağlığına kavuşmanın ruhsal iyiliği güçlendirdiğini söylüyor. Bu yaklaşım, kalp sağlığını değerlendirme süreçlerinde kişinin ruhsal durumunun da göz önünde bulundurulmasını gerekli kılıyor.

Aytop, depresyon yaşayan kişilerde kalp-damar hastalıkları riskinin artmasının birkaç nedeni olduğunu belirtiyor. Kronik iltihaplanmanın damar yüzeylerinde hasara yol açabildiğini, depresyonun artan kortizol ve adrenalin gibi kimyasalların kan basıncını yükselttiğini ve damar ritim bozukluklarını tetikleyebildiğini ifade ediyor. Ayrıca davranışsal olarak depresyon, sigara, alkol kullanımı, kötü beslenme, fiziksel aktivite eksikliği ve tedavilere uyumsuzluk gibi olumsuz alışkanlıkları ortaya çıkarabiliyor. Bununla birlikte hastalık tanısı olanlarda görülen değişiklikler de yeni kaygı ve depresyon riskini artırıyor.

Sağlıklı bir ruh hali, sağlıklı bir kalp demek ifadesiyle, duygusal denge ve dayanıklılık yüksek olan bireylerin strese karşı daha dirençli olduklarını, destek arama konusunda çekinmediklerini ve yaşam tarzı uygulamalarını daha istikrarlı sürdürdüklerini söyledi. Düzenli uyku, dengeli beslenme, fiziksel aktivite ve zararlı alışkanlıklardan kaçınma gibi pratikler bu kişilerde kalp ritmi, tansiyon ve damar esnekliği üzerinde koruyucu etki yaratıyor.

Psikoterapi ve stres yönetimi kalp sağlığını güçlendiriyor diyen Aytop, terapinin bilişsel, duygusal ve davranışsal süreçleri fark etme ve daha işlevsel biçimde düzenleme konularında destek sağladığını belirtiyor. Psikoterapi, içsel motivasyonu artırarak sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesini kolaylaştırıyor; nefes teknikleri, gevşeme egzersizleri ve meditasyon gibi yöntemler ise otonom sinir sistemi dengesini sağlayarak kalp atış hızını ve kan basıncını dengelemeye katkıda bulunuyor. Böylece uzun vadede stresin zararlı etkileri azaltılıyor.

Kalp ile zihin sağlığının ayrılamazlığı vurgulanırken, ruh sağlığı sorunlarının kalp-damar sağlığına olumsuz etkileri olabileceğine dikkat çekiliyor. Problemlere ertelemek yerine çözüm yolları geliştirmek ve gerektiğinde ruh sağlığı profesyonellerinden destek almak, tedavi sürecinin başarısını artırıyor. Tedavilerde ilaç kullanımı ve kontrollerin ihmal edilmemesi, kalp fonksiyonlarının düzenli izlenmesi önemli. Ayrıca sağlıklı beslenme, yeterli uyku, düzenli fiziksel aktivite, zararlı alışkanlıklardan uzak durma ve sosyal destek ağını güçlendirme, kalp ve zihin sağlığını birlikte korumanın temelini oluşturuyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı