ACU NeuroConnect Sempozyumu: Ağ Temelli Nörobilim ve Gen Tedavileriyle Geleceğe Yolculuk

Acıbadem Üniversitesi’nin nörobilim alanındaki son gelişmeleri ve gelecek vizyonunu bir araya getiren NeuroConnect Sinir Bilimi Günü, GEMSTONE Projesi’nin uluslararası katkılarıyla ilk kez gerçekleyen heyecan verici bir buluşmaya dönüştü. Etkinlik, genç araştırmacılar ile önde gelen bilim insanlarını ortak bir platformda bir araya getirirken, ACUTBAT, Acıbadem Üniversitesi Nörobilim Öğrenci Kulübü ve Sinir Bilimi Öğrenci Araştırma Grubu ortaklığıyla hayata geçti.

Uluslararası çerçeveyi şekillendiren Prof. Dr. Filiz Onat’ın başkanlığında yürütülen sempozyum, ağ temelli yaklaşımlar, gen ve hücre tedavileri, nörodejeneratif mekanizmalar, yapay zeka ve büyük veri uygulamaları gibi konulara odaklandı. Onat, beynin artık birbirinden bağımsız merkezlerden oluşmadığını; etkileşim hâlindeki dinamik ağlardan oluşan bir yapı olarak ele alınması gerektiğini vurguladı ve bu bakış açısının öğrenme, hafıza ve duygulanım bozukluklarının anlaşılmasında dönüştürücü etkisini belirtti.

GEMSTONE Projesi, epilepsi ve Parkinson gibi hastalıkların nörogelişim süreçlerini inceleyerek, ileri teknoloji yöntemleri, genetik modeller ve güçlü uluslararası iş birlikleriyle üniversitenin nörobilim kapasitesini ve görünürlüğünü artırmayı hedefliyor. Onat, beyindeki ağların bütüncül değerlendirilmesinin bilişsel süreçleri ve nöropsikiyatrik bozuklukları anlamada kritik olduğunu söyledi. “Yapay zeka ve büyük veri entegrasyonu nörobilimin araçları arasında yer alıyor; bu, insan beyninin karmaşıklığını çözmeye yeni bir pencere açıyor” sözleriyle yapay zekânın rolüne dikkat çekti.

Beyin Hastalıklarında Hücre ve Gen Tedavileri bölümünde, Lund Üniversitesi BRAINS yöneticisi Prof. Dr. Deniz Kırık Parkinson için güncel hücre ve gen tedavisi gelişmelerini özetledi. Hücre nakline dayalı yöntemlerin zaman içinde nasıl evrildiğini belirten Kırık, fetüsten elde edilen dopamin hücrelerinden kök hücre temelli yaklaşımlara geçişin klinik uygulamalara yaklaşmasının göstergesi olduğunun altını çizdi. Gelecek 3–5 yıl içinde en potansiyelli hücre preparatlarının klinik kullanıma gireceğini belirten konuşmacı, hastalık evresine göre nörotrofik faktörler veya dopamin üretimiyle ilgili genlerin hedef alınmasının öncelik kazanacağını belirtti.

Nadir Hastalıklar, Yaygın Hastalıkların Tedavisine Işık Tutuyor başlığı altında, University College London’dan Dr. Rauan Kaiyrzhanov nadir nörolojik hastalıkların genetik temellerine odaklanan çalışmaların önemini vurguladı. Akraba evliliklerinin yüksek olduğu Orta Asya ve Kafkasya bölgelerinde incelemeler, yaklaşık 100 potansiyel yeni hastalık geni ortaya koydu ve bu durumun nadir hastalık araştırmalarının yaygın hastalıklarla olan bağını güçlendirdiğini belirtti. Dr. Kaiyrzhanov ayrıca genetik testler ve dizileme teknolojilerindeki hızlı ilerlemenin, nadir hastalıkların tanı ve tedavisini nasıl iyileştirdiğini örneklerle anlattı.

Genetik Testler ve Dizileme Teknolojileri konusuna değinen Dr. Kaiyrzhanov, çocuklar ve yetişkinlerde görülen nadir nörolojik hastalıklar üzerinde yürütülen çalışmaların, gelişimsel gecikme, epilepsik ensefalopatiler, hareket bozuklukları, ALS, serebellar ataksi ve Huntington hastalığı alanlarında önemli izler bıraktığını belirtti. Ayrıca, Seed aggregation yöntemiyle Parkinson’daki erken teşhis olanaklarını, FGF14 ve RFC1 gibi genlerin keşfiyle serebellar ataksinin baskın genlerini ve ATM-130 gen tedavisinin Huntington hastalığındaki potansiyel etkilerini vurguladı.

Bu buluşmaların odak noktası, nadir hastalıklar için geliştirilen genetik testler ve dizileme teknolojilerinin, yaygın hastalıkların tedavi yaklaşımlarını nasıl biçimlendirdiğini göstermektir. Özellikle üçüncü ve dördüncü nesil dizilemelerin yaygınlaşmasıyla, daha önce çözülemeyen genetik bozuklukların aydınlatılması ve tedaviye dönüştürülmesi hedefleniyor.