Akdeniz ve Pagasitik Körfezi İçin Yapay Zeka Destekli İstilacı Tür Uyarı Modeli – Uluslararası İş Birliğiyle Yayımlandı

Uluslararası bir ekip tarafından yürütülen çalışma, Geosciences dergisinde yayımlandı. Ekipte Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. İlker Aydın ile Thessaly Üniversitesi (Yunanistan), Danimarka Teknik Üniversitesi ve Ege Üniversitesi’nin katkıları yer alıyor. İlk kez Yunanistan’da deniz istilacı türlerinin giriş riskini yapay zekâ destekli bir hesaplama modeliyle öngörebilme başarısı elde edildi.

Rektör Prof. Dr. Necdet Budak, uluslararasılaşma hedefleri doğrultusunda alanında uzman akademisyenlerin çok uluslu projelerde yer almaya devam ettiğini belirtti. Su Ürünleri Fakültesi’nin bu çalışmalarında Denize Özgü Ekosistemleri için geliştirilen yapay zeka tabanlı model, istilacı türlerin tehdidine karşı söz konusu bölgelerde erken uyarı sağlayacak bir araç olarak öne çıkıyor. Geosciences dergisinde yayımlanan bu bulgular, uluslararası görünürlüğü artırmayı hedefleyen çalışmaların somut bir örneğini oluşturuyor.

Yapay zekâ temelli model, zehirli aslan balığı ve balon balığı gibi türlerin Pagasitik Körfezi ile Akdeniz’e olası girişlerini 2035’e kadar öngörüyor. Model, sıcaklık ve tuzluluk gibi çevresel verileri değerlendirerek adeta bir radar işlevi görüyor ve istilacıların ne zaman nerede ortaya çıkabileceğine dair erken uyarı sunuyor. Bugün Pagasitik Körfezi’nin nispeten güvenli olduğu düşünülse de iklim değişikliği önümüzdeki on yılda istilacı türlerin yayılımını tetikleyebilir; bu durum biyolojik çeşitlilikle sınırlı kalmayıp halk sağlığı, balıkçılık ve bölgesel ekonomiler üzerinde de olumsuz etkiler doğurabilir.

“Erken tahmin, en güçlü silahımızdır” diyen Doç. Dr. İlker Aydın, geliştirdikleri modelin yalnızca Pagasitik Körfezi için değil tüm Akdeniz için erken uyarı sistemi olarak da kullanılabileceğini vurguluyor. Denizler değişiyor ve proaktif adımlar atılmazsa istilacı türler ekosistemleri ve yaşam biçimlerimizi köklü biçimde etkileyebilir. Elde edilen bulgular, bilimsel öngörülerin istilacı türlerle mücadelede giderek daha kritik bir rol oynadığını gösteriyor ve uluslararası iş birliğinin bu süreçte kilit öneme sahip olduğunu anlatıyor.