Aynı Evden, Ayrı Dünyalara: Mudanya’da 103. Yıl Anma Etkinlikleri ve Mübadele Hafızası

103. yıl dönümü kutlamaları kapsamında Mudanya’da düzenlenen anma etkinlikleri, Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi’nin tarihsel izlerini ve şehir hafızasını bir araya getirdi. Girit fotoğraflarının sergilenmesiyle başlayan program, mübadelede hayatını kaybedenler için denize kırmızı karanfiller bırakılmasıyla devam etti ve Girit Mahallesi’nde gerçekleştirilen tiyatro performansı ile anılar canlı tutuldu.

Bir panelde, mübadil kentlerinin belediye başkanları bir araya geldi; Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç’ın önerisiyle Mübadil Kentler Birliği kurulması fikri konuşuldu. Bu ortak çaba, sözlü tarihin yazılı ve somut hale getirilmesiyle hafızanın canlı tutulması hedefini taşıdı. Etkinlikler, Lozan Mübadilleri Vakfı ile Türkiye’deki ilgili kuruluşlarca hazırlanan 103. Yıl Bildirisi’nin okunmasıyla taçlandı.

Başkanlar oturumunda, Dalgıç mübadil kentler arasındaki kurumsal iş birliğinin gerekliliğini vurguladı. Kentlerin ortak hafızasının korunması ve yeni projeler için bir diyalog zemininin yaratılması, gelecek kuşaklar için kritik bir adım olarak öne çıktı. Bozbey ise Atatürk’ün mübadil göçmenliğinin topluma kaydedilmesi gerektiğini dile getirerek, “Mustafa Kemal Atatürk bizim en büyük mübadil göçmenimizdir” sözleriyle tarihle bugün arasındaki bağın altını çizdi.

Kuşadası Belediye Başkanı Ömer Günel, Mübadil kökenli bir kentten başkan olarak •sahip olduğu empatiyi paylaştı ve “Yaşadığımız duygular, kent yönetimini şekillendirir” dedi. Günel, Yörük kimliğinin ve göçmen kökeninin kent yönetiminde önemli bir referans olduğuna işaret etti. Etkinlikler kapsamında, Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Ayşegül İnginar Kemaloğlu, yazar Saba Altınsay ve Raif Kaplanoğlu gibi isimler Mübadele Kültürü üzerinde çalıştıkları konuları paylaştı.

Gruptaki performanslar, Mudanya Belediyesi Tiyatro Topluluğu tarafından Girit Mahallesi’nde hayata geçirildi. Ayrıca Cumhuriyet Galerisi’nde açılan “1900’lü Yılların Başlarında Girit” adlı fotoğraf sergisi, 1923 sonrası göçün hissedildiği dönemi görsel olarak gözler önüne serdi. Etkinlikler, Lozan Mübadilleri Vakfı ile ilgili derneklerin ortak çalışmalarıyla düzenlendi ve katılımcılarla birlikte hafıza ve gelecek üzerine düşünceler paylaşıldı.