Çocuklarda Oyun Bağımlılığı: Belirtiler, Ebeveyn Rehberliği ve Tedavi Yaklaşımları

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, çocuklarda oyun bağımlılığının belirtileri ve bu durumla başa çıkma yollarını paylaşırken, oyunun yaşamın her yönünü etkileyebilecek kadar önemli bir sorun olduğuna dikkat çekti. Ebeveynlerin, çocukların dijital dünyayla ilişkisini dikkatle izlemesi gerektiğini vurguluyor.

Oyun bağımlılığı, sadece oyun süresinin uzamasıyla sınırlı kalmayıp, çocuğun duygusal, sosyal ve akademik işlevlerinde de belirgin bozulmalara yol açabilir. Dr. Çetin, çocukların ekran karşısında geçirdiği sürenin artışının, hangi cihaz üzerinden olursa olsun değerlendirilmeye değer bir göstergedir.

Çocuğun, planlanan veya ebeveynlerin belirlediği süreden daha uzun süre oyun oynamaya yöneldiği anlar, uyarı işareti olarak kabul edilmelidir. Ayrıca oyun sırasında öfke kontrolünde güçlükler, istenildiği anda oyunu bırakmakta gösterdiği aşırı tepkiler ve günlük yaşam rutinlerinin oyun nedeniyle zarar görmesi de önemli işaretlerdir. Uyku düzeninin bozulması, sosyal ilişkilerden uzaklaşma ve sorumluluklardan kaçınma gibi belirtiler, bağımlılığın sınırları aştığının göstergeleridir.

Çocukların dijital dünyasına yön verenler olarak ebeveynlerin rolü hayati önem taşır. Cihaz kullanımının kontrollü ve sınırlandırılmış olması, çocuğun gelişimi için temel bir gerekliliktir. Ebeveynler, çocukların cep telefonu ve diğer dijital araçları kullanmalarını yaşamlarının merkezi haline getirmemeli; kullanım sürelerini ve zamanlamalarını belirlemelidir.

Çocuklar için bilgisayar veya oyun konsolu başında geçirilen zamanı, ailelerin belirlediği uygun saat ve sürelerle sınırlamak gerekir. Net, tutarlı ve uygulanabilir kurallar, sağlıklı bir dijital denge için temel oluşturan koruyucu bir yaklaşımdır. Rehberlik ve denetim, çocuğun oyun bağımlılığını yönetmede anahtar rol oynar.

Tedavinin ilk adımı, kişinin kendisi ve ailesiyle yürütülen ayrıntılı bir değerlendirmenin yapılmasıdır. Bu süreçte, oyun davranışının günlük yaşama ne kadarını kapsadığı, hangi alanlarda işlev kaybına yol açtığı ve hangi durumlarda durmakta zorlandığı incelenir. Gerekli görüldüğünde beyin görüntüleme ve psikolojik testler de uygulanabilir.

İhtiyaç halinde ilaçla destekler de gündeme gelebilir; ancak bağımlılık tek başına ilaçla çözülemez. Psikoterapi, tedavinin en kritik parçası olarak kabul edilir ve oyun kontrol becerilerinin geliştirilmesi ile bağımlılığı besleyen etmenlerin ele alınması hedeflenir. Bazı vakalarda beyin uyarım tedavileri de tedavi seçenekleri arasında yer alır.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı