Evdeki robotik asistanla konuşan, ChatGPT ile test çözen ya da Midjourney’de görsel üreten çocuklar konusunda uzmanlar, ekran süresini kısıtlamakla yetinmemenin gerektiğini ve algoritmaları anlamanın önemini vurguluyor. Mezo Akademi kurucusu ve dijital dönüşüm uzmanı Dr. Nabat Garakhanova, artık ebeveynlerin denetleyici olmaktan çıkıp birlikte sınır çizen birer danışmana dönüşmesini öğütlüyor. Yapay zekayı yasaklamanın, merak duygusunu cezalandırmaya eşit bir yaklaşım olduğunu belirtirken, asıl meseleye odaklanmanın gerekliliğini söylüyor: çocuğun yapay zekadan ne öğrendiği değil, öğrendiklerini nasıl sorguladığıdır.
YAPAY ZEKA İLE ARKADAŞLIK: SOSYAL YOKSUNLUK RISkİ Garakhanova, önceki dönemde ekran süresi kaygısının ötesine geçilerek duygusal bağlanma kavramıyla karşı karşıya kalındığını belirtiyor. 9–13 yaş aralığındaki çocukların yaklaşık yüzde 36’sının yapay zeka sistemlerini kendilerine “arkadaş gibi” gördüğünü ifade eden uzman, bunun parasosyal bağlanma olarak adlandırıldığını ve dijital bir sistemi sırdaş ya da yol arkadaşı olarak algılayabildiğini söylüyor. Bu durumun sosyal yoksunluğu tetikleyebileceğini ve gerçek insani ilişkilerden uzaklaşmaya yol açabileceğini vurguluyor.
Dr. Garakhanova ebeveynler için şu pratik önerileri paylaşıyor:
- Birlikte deneyin; yasaklamak yerine beraber kullanın. Yapay zekayı birlikte keşfetmek, yanlış bilginin maruz kalma ihtimalini yaklaşık %40 oranında azaltır.
- Ekransız alanlar yaratın. Günlük yaklaşık 2 saatlik analog zaman, dikkat ve duygusal denge için faydalıdır.
- Etik konuları konuşun. Başlangıç için basit sorular sorun: “Bu bilgiyi paylaşmak uygun mu?”
- Gerçek dünya bağını sürdürün. YZ açıklama yapabilir; fakat doğa, sanat ve insan ilişkileri temel öğrenim kaynaklarınız olmalıdır.
- Pozitif rol model olun. Ebeveynin dijital tutumu, çocukların ekran disiplinini önemli ölçüde etkiler.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
Leave a Reply