Çocukluk ve Ergenlik Döneminde Bipolar Bozukluk: Erken Tanı ve Klinik Görünüm

Girişte, bipolar bozukluğun yalnızca yetişkinlerle sınırlı olduğu inancının alışkanlık haline geldiğini belirtmek gerekiyor. Ancak çocuklar ve gençler arasında da bu rahatsızlığın görülebildiğini konuştukça, erken farkındalığın ne kadar önemli olduğu ortaya çıkıyor. KTO Karatay Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Psikoloji Bölümü’nün değerli akademisyenlerinden Dr. Öğr. Üyesi Yusuf Gürel, bu konuyu irdeleyerek erken dönemde tanı konmanın gerekliliğini vurguluyor.

Ergenlik, duyguların hızla değiştiği, kimlik arayışının ve sosyal ilişkilerin yeniden yapılandığı bir süreçtir. Bu dönemde görülen davranış çeşitlilikleri, bipolar bozukluğun hipomanik veya manik ataklarla ilişkili olabileceğini düşündürürken, çocukluk çağında bu bozukluğun sıklığı konusunda net rakamlar verilmektedir: bazı çalışmalar %1,8 ile %3,9 arasında değişen oranlar bildirmektedir. Bu bulgular, erken yaşlarda da belirtilerin dikkat çekebileceğini göstermektedir.

Çocuk ve Ergenlerde Klinikte Gözlenen Farklar Gürel, çocukluk ve ergenlik dönemlerinde bipolar bozukluğun klinik görünümünün yetişkinlerden belirgin biçimde farklı olabildiğini belirtir. Özellikle küçük yaşlarda mani döneminde görülen uygunsuz davranışlar, yüksek yerlere tırmanma veya tehlikeli oyunlar gibi belirtiler daha belirgindir. Ancak daha ileri yaşlarda, kişinin kendisini üstün görmekten çok, çevrelerden gelen uyaranlara karşı aşırı duyarlılık ve tetiklenebilirlik öne çıkar.

Bipolar Bozukluk Yönünden Şüphe İçin Temel İşaretler Gürel’e göre, bipolar bozukluk şüphesi uyandırabilecek bazı riskli bulgular vardır. Çocukluk öyküsünde uyku sorunları, kaygı bozuklukları, DEHB ve davranım bozukluğu gibi başka psikiyatrik tanıların sıkça eşlik ettiği dikkat çekici noktalar arasındadır. Ayrıca çocuğun duygu durumunda sık dalgalanmalar yaşaması ve ailede bipolar hastalığı öyküsünün bulunması önemli risk faktörlerindendir. Ergenlikte depresyon tanısı konan çocukların bir kısmının ilerleyen yıllarda bipolar spektrumla karşılaşması da dikkatle izlenmesi gereken bir konudur. Gece yalnızca birkaç saat uykuya rağmen ertesi gün enerji gereksiniminin hala az olması gibi göstergeler, mani dönemi açısından değerlendirilmeyi gerektirir.

Erken Tanı ile Tedavi Şiddeti ve Seyri Gürel, bipolar bozukluğun tanısının genellikle belirti gözlemlendikten sonra uzun bir süre geçtikten sonra konulabildiğini ifade ediyor. Çocuklarda ve ergenlerde tanı konması karmaşık olabiliyor; duyguların hızlı dalgalanması, gelişimsel özellikler ve eşlik eden diğer bozukluklar, tanıyı güçleştirebiliyor. Ancak ne kadar erken tanı konup tedavi başlarsa, yetişkinlikteki şiddet ve seyir o derece hafif ve kontrol altına alınabilir durumda oluyor. Bu nedenle, çocukluk ve ergenlik dönemindeki bireylerde erken farkındalık ve müdahale hayati öneme sahip.

Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA)