CRISPR/Cas9 Tabanlı Gen Tedavisi için Lipit Nanopartiküllerin İnhalasyonla Taşınması Projesi Başladı

Akciğer kanserinin tedavisine odaklanan ve ribonükleoprotein yüklü lipit nanopartiküllerin piezoelektrik inhalasyon sistemleri ile iletimini hedefleyen bu proje, TÜBİTAK 2515 – COST Aksiyonları Ar-Ge Destek Programı kapsamına uygun bulundu. Yürütücülüğünü Doç. Dr. Hasan Akbaba’nın üstlendiği çalışma, multidisipliner bir yaklaşımla yenilikçi gen tedavisi yöntemlerini kanser tedavisine entegre etmeyi amaçlıyor.

Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, ziyaret sırasında sürdürülebilir bilim ikliminin üniversite bünyesinde üretkenliği teşvik ettiğini belirtti. Akbaba ve ekibine, kanser tedavisine yönelik gen tedavileri geliştirme vizyonları için teşekkür eden başkan, bu tür projelerin TÜBİTAK ve TÜSEB nezdinde destek görmeye devam edeceğini vurguladı. Ayrıca görüşmede, yurt dışında gerçekleştirilen mRNA aşıları çalışmalarına ve Nature Immunology dergisinde çıkan makaleye ilişkin gelişmeler de paylaşıldı.

CRISPR teknolojisi doğrudan kanserli hücre çekirdeğine hedeflenecek Projede, akciğer kanseri için hedeflenebilir ve etkin bir gen tedavisi yaklaşımı geliştirmek üzerine odaklanılıyor. Projenin ana amacı, CRISPR/Cas9 sisteminin terapötik amaçla kullanımı için enzim ve sgRNA kompleksiyle lypit nanopartiküller içinde enkapsül edilmesi ve yüzey modifikasyonları ile hücre ve çekirdek penetrasyonlarının artırılmasına yönelik sistemler tasarlamaktır. Hazırlanan formülasyonlar ile çok hedefli bir tedavi yaklaşımı uygulanacak; farklı moleküler yolaklar, akciğer kanserine özgü hedefleyici peptit kombinasyonları ile birlikte değerlendirilecektir. İnhalasyon yoluyla uygulanacak olan bu LNP süspansiyonları, piezoelektrik sistemler yardımıyla aerosol formuna getirilerek uygulanacaktır.

Projeyi yöneten Doç. Dr. Akbaba, çalışmanın doktorası sırasında öğrencisi Deniz Onan ile yürüttükleri projelerin gelişmiş bir versiyonu olduğunu belirtti. Ayrıca, Deniz Onan’ın TÜSEB-A3-01 projesi dış kaynaklı desteklemesi de önemli bir kilometre taşıdır.

Multidisipliner araştırma ekibi Proje ekibinde; Deniz Onan (Farmasötik Biyoteknoloji Anabilim Dalı, doktora öğrencisi), Prof. Dr. Mert Döşkaya (Aşı Geliştirme Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı) danışmanlık yaparken, Doç. Dr. Hüseyin Can ve Doç. Dr. Muhammet Karakavuk araştırmacı olarak görev alıyorlar. Kurum dışı paydaşlar arasında İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi’nden Doç. Dr. Gülşah Erel Akbaba ile İzmir Biyotıp ve Genom Merkezi’nden Doç. Dr. Şerif Şentürk de bulunuyor.

Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA)