Dijital Alanlarda Şiddet ve Erkeklik: Görünürlüğün Kaynağı ve Çözüm Önerileri

İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekan Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Nihan Kalkandeler Özdin, son dönemde dijital platformlarda yükselen bir tartışmayı değerlendiriyor: şiddet, zorbalık ve kadın düşmanı dilin nasıl ortaya çıktığı ve toplumî düşüşlere nasıl katkıda bulunduğu.

Erkeklik, sarsılmaması gereken bir rol olarak hâlâ yakın tarihimizin merkezinde duruyor. Dr. Özdin, erkekliğin güç, hâkimiyet ve cinsel başarı üzerinden tanımlanması nedeniyle kırılganlığı ve eşitlikçi değerleri tehdit ettiğini belirtiyor. Bu öğrenme süreci, özellikle dijital alanlarda yeniden üretilen beklentilerin baskın olmasıyla daha da sertleşebiliyor; böylece eşitlikçi ilişkilerden uzaklaşmaya yol açabiliyor. Erkekliğin kırılganlığıyla yüzleşmek yerine onu baskı altına almak, bazı durumlarda daha sert ve dışlayıcı davranışları tetikleyebiliyor.

Dijital alanlar, şiddeti görünür kılarken sınırları da esnetiyor. İnternetin yaygınlaşması ile birlikte kadın düşmanı dil, online ortamların mesafesini kullanarak gerçek hayata da sıçrıyor. Kapalı gruplar ve anonimlik, bu dilin normalleşmesini kolaylaştırıyor. Özgürlük ve sansürsüz ifade iddiaları ile mahremin metalaştırılması arasında bir denge kurulamadıkça, dilin etkisi günlük yaşama da yayılarak normalleşiyor. Kadını nesneleştiren imalarda artış, etiketli ifadelerin sıradanlaşmasına ve sorgulanmaz hale gelmesine yol açıyor. Dijital ile gerçek hayat arasındaki geçirgenlik, bu sürecin temel dinamiklerinden biri olarak karşımıza çıkıyor.

WhatsApp gibi platformlar, erkekliğin onaylandığı mecralar haline gelebiliyor. Grupsal iletişimin başlangıçta masum görüldüğü bu alanlar, zamanla erkekliğin kolektif olarak pekiştirildiği ve onaylandığı yerler haline dönüşebiliyor. Örneğin, ortak paylaşım ve haberleşme amacıyla kurulan bir grup, kadını nesneleştiren ortak bir dil üretirse bu durum grubun karakterini değiştiriyor. Bu tür mecralar, paylaşılan içeriklerle erkekler arasındaki aidiyet ve onay mekanizmasını güçlendirirken, kadınlar üzerinden kurulan dilin grubu kapsadığı ve erkekliğin belirli bir biçimini normalleştirdiği bir çerçeve oluşturuyor.

Zorbalık, bu kültürel zeminin bir sonucu olarak ortaya çıkıyor. Zorbalık ve şiddet, duyguların ifadesinin baskı altına alınmasıyla ortaya çıkan bir davranış biçimi olarak görülüyor. Erkek çocuklar, korku veya kırılganlık hislerini ifade etmek yerine bastırmayı öğreniyor; bastırılan duygular öfke ve saldırganlık olarak dışa vuruluyor. Böyle bir süreç, yalnızca bireysel bir sorun olmayıp grubun belirli olduğunda grup psikolojisinin bir parçası haline geliyor. Şiddet, iletişim biçimi olarak öğreniliyor ve çoğu kez ödüllendiriliyor.

Geç fark edilmesinin temel nedenleri. Eğitim ve iş hayatında başarı, disiplin ve performans odaklı yaklaşımlar ağırlık kazanırken ilişkisel ve etik yönler çoğu zaman geri planda kalıyor. Başarılı öğrenciler veya ideal çalışanlar olarak tanımlanan kimlikler, akademik ya da mesleki yeterliliklerle sınırlı kalabiliyor. Erkeklik normu ise çoğu zaman görünmez olduğundan sorun olarak tanımlanmıyor; bu da erken uyarı işaretlerinin fark edilmesini zorlaştırıyor. Kapalı erkek gruplarında görülen bu davranışlar, kültürel bir mesele olarak ele alınmalıdır. Bu alanlar, erkekliğin sorgulanmadan yeniden üretildiği ve sınırların sık sık test edildiği mekanlar olarak dikkat çekiyor. Böylece sorun, birkaç olaydan çok daha kapsamlı bir duruma işaret ediyor.

Bu konuyu yalnızca sapma olarak görmenin ötesinde, erkeklerin de bu durumdan zarar gördüğünü vurgulamak gerekiyor. Çünkü bu davranış biçimi onları da duygusal olarak izole ediyor ve yalnızlaştırıyor. Çözüm ise erken yaşlarda duyguları tanıma, sınırları anlama ve eşit ilişki kurma becerilerini kazandırmaktan geçiyor. Erkekliğin yeniden tanımlanması; güç yerine sorumluluk, tahakküm yerine eşitlik ve sessizlik yerine yüzleşme ilkeleriyle mümkün olabilir. Aksi halde bu kriz, gerçek ya da sanal mekânlarda kendini farklı biçimlerde gösterecektir.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı