Diş Hekimliğinde Yapay Zekâ Sempozyumu: Klinik Uygulamalar ve Etik Düşünceler

Üsküdar Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen sempozyumda, yapay zekânın dental teşhis, tedavi ve planlama süreçlerindeki dönüştürücü rolü akademik bir çerçevede irdelendi. Katılımcılar, yapay zekâ algoritmalarının teşhis doğruluğunu güçlendirme ve kişiselleştirilmiş tedavi planlarına yön verme potansiyelini tartıştı.

Program, açılış konuşmasını yapan Prof. Dr. Ergün Yücel’in klinik pratiğinde yapay zekânın mevcut konumunu vurgulamasıyla başladı. Yücel, yapay zekânın artık geleceğe dair bir tasarım olmadığını, günümüzün günlük hekimlik pratiğinin ayrılmaz bir parçası haline geldiğini belirtti. Teorik tartışmanın ötesine geçildiğini söyleyen Yücel, teşhisten tedavi planlamasına kadar tüm bilim dallarında oyun kurallarının değiştiğini ifade etti. Hata ihtimali sıfıra inebilir sözleriyle, yapay zekânın hatayı azaltma yönündeki potansiyelini vurguladı.

Yapay zekânın şu anda pek çok alanda aktif olarak kullanıldığını belirten Yücel, radyoloji, cerrahi, ortodonti ve endodonti gibi alanlarda klinik destek mekanizmaları olarak bu teknolojilere güvenildiğini söyledi. Ancak teknolojinin kutsallaştırılmaması gerektiğini, hiçbir algoritmanın hekimin empatisi ve insani dokunuşunu yerinden edemeyeceğini özellikle ekledi. Yücel, yapay zekânın mesleği tehdit etmediğini, aksine hatayı azaltıp zaman yönetimini kolaylaştırdığını ifade etti ve toplantının bu yönde farklı uygulamalarla genişletilmesini diledi.

Açılış sonrası birinci oturumda yapay zekânın sağlık alanındaki genel çerçevesi ve etik boyutu ele alındı. Üsküdar Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Türker Tekin Ergüzel, klinik veriye dayalı gerçek uygulamaları içeren sunumunda “Geliştirdiğimiz sistemler bir ön tanı ve karar destek mekanizmasıdır. Karar hekiminindir; biz destek sunarız.” dedi. Büyük veri, Endüstri 4.0 bağlamında yapay zekâ uygulamalarının dayanak noktası olarak öne çıktı. Verideki öznitelik seçimi ve doğruluk artışları konusundaki açıklamalarında karınca kolonisi, sürü zekâsı ve arı algoritmaları gibi biyomimetik tekniklerin sağlık verisi analizindeki rolünü paylaştı. 40 binden fazla veriyle duygu tanıma üzerinde elde edilen sonuçlar, yapay zekânın potansiyel uygulamalarını somut örneklerle ortaya koydu.

Diğer konuşmacılar arasında Prof. Dr. Bellaz, yapay zekânın diş hekimliğinde yeni bir cihaz değil, paradigma değişimini temsil ettiğini savundu. Kararın kendisini vermez; karar desteği sunar mesajı, etik ve hukuki tartışmaların ön planda olması gerektiğini vurguladı. Hekimlik kimliğinin yeni dönemde empati odaklı bir koordinatöre dönüştüğü öngörüsü paylaşılırken, yapay zekâ formasyon eğitiminin gerekliliğine dair öneriler de tartışıldı.

Prof. Dr. Yumuşhan Günay ise implant planlamasında yapay zekânın rolünü irdeledi. Subperiostal implant tasarımında %30’a yakın bir popülasyon için klasik yöntemlerin uygulanamadığını hatırlatan Günay, üç boyutlu tasarım ve literatür derleme aşamalarında yapay zekânın güçlü yönlerini, fakat tasarım aşamasında hâlâ sınırlılıkları bulunduğunu belirtti. Sempozyum kapsamında ikinci oturumda ortodonti, endodonti, periodontoloji ve protetik diş hekimliği alanlarında yapay zekânın uygulama örüntüleri ve gelecek perspektifleri dile getirildi. Katılımcılarla birlikte yürütülen projeler ve tez çalışmaları da programa yön verdi.

Etik durumlar ve toplumsal etkiler bağlamında Prof. Dr. İbrahim Berk Bellaz, yapay zekânın yalnızca teknolojik bir yenilik olmadığını, hekimlik kimliğini dönüştürebilecek bir paradigma değişimini temsil ettiğini ifade etti. Hekim kararını yazılımlar yerine yine hekim vermelidir; yapay zekâ ise mevcut veriyi tarar, olasılıkları belirtir ve karar desteği sağlar. Bununla ilgili sorumlulukların hangi taraflara ait olduğuna dair tartışmaların süreceğini vurguladı. Ayrıca yeni hekim profili olan empati odaklı karar koordinatörü ve koruyucu hekimlik rolü üzerinde durdu.

Sunumlar arasında Subperiostal implantların yapay zekâ ile planlanması konusundaki çalışmalar da öne çıktı. Yüzde kırkın üzerinde katılımcının implant tasarımında teknik güçlüklerle karşılaştığına değinildi. Üç boyutlu tasarımın gerekliliği ve yapay zekânın bu alandaki sınırlılıkları değerlendirildi. İlerleyen oturumlarda ortodonti, endodonti, gömülü dişler ve çene cerrahisi gibi alanlarda yapay zekâ uygulamalarının güncel durumları ve geleceğe dönük hedefleri ele alındı. Sempozyumun kapanışında protetik diş tedavisinde yapay zekâ ve akıllı ajanların kullanımına yönelik gelecek perspektifleri de masaya yatırıldı. Katılımcılar, sempozyum boyunca elde edilen bilgi ve deneyimleri paylaşarak ortak bir değerlendirme yaptı. Görseller ve konuşmaların sonunda toplu bir fotoğraf çekimi gerçekleştirildi.