Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum: Türkiye’nin Endemik Zenginliğini Keşfeden Bilimsel Merkez

Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi, 16.750 metrekarelik alanında Türkiye’nin önde gelen botanik koleksiyonlarını barındıran ve yurt içi ile yurt dışında yapılan keşifleri literatüre kazandırmayı amaç edinen bir merkez olarak faaliyet gösteriyor. Her yaştan bitki severlerin ziyaretine açık olan bahçe, bilim dünyasına katkı sunan araştırmalarla zenginleşen bir ekosistem sunuyor.

Merkez, Ege Üniversitesi kampüsünde yer alarak, Türkiye’nin bitkisel çeşitliliğini koruma ve yaşatma hedefiyle çalışmalarını sürdürüyor. Ziyaretçilere Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Botanik Anabilim Dalı öğretim üyeleri eşliğinde bilgilendirme ve tanıtım sunumları yapılıyor. Programlar, bitkilerin tarihsel serüveni, ekosistem dinamikleri ve endemik türlerin korunması konularını kapsıyor.

Merkezin idari ve bilimsel yürütücülüğünü Prof. Dr. Hasan Yıldırım üstleniyor. Yıldırım, merkezde yürütülen çalışmaları şöyle özetliyor:

“Ülkemizin bitkisel zenginliği üzerinde önemli çalışmalar gerçekleştiriyoruz. Ziyaretçilere bitkilerin tarihsel süreci, ekolojik düzen ve endemik türlerin korunması konularında bilgiler sunuyoruz. Ayrıca yetişkinler ve çocuklar için bitki keşif etkinlikleri ile atölye çalışmaları düzenliyoruz.”

Herbaryum tarafında yaklaşık 44 bin kayıtlı bitki türü bulunduğu belirtiliyor. TÜBİTAK ve BAP projeleriyle toplanan bitkiler, herbaryum tekniklerine uygun biçimde preslenerek karton ve kâğıt üzerine etiketleniyor; tür adı, familya, toplayan kişi ve toplama yeri gibi bilgiler kartonlara işleniyor. Bu süreç, dünyanın dört bir yanından gelen araştırmacıların taksonomik çalışmalara kolayca erişimini sağlıyor. Yaklaşık 120 yıl önce preslenen örnekler dâhil olmak üzere zengin bir koleksiyon barındıran merkez, uluslararası alanda da saygın bir konumda bulunuyor.

Burası, ziyaretçilere mevsimine göre değişen endemik bitkilerle dolu bir öğrenim alanı sunuyor. Mabed ağacı olarak da bilinen manolya türleri, kırmızı renkli fener ağacı ve renkli nilüferler gibi çeşitler bahçenin dikkat çekici unsurları arasında yer alıyor. Coğrafi farklılıklar göz önünde bulundurularak tasarlanan yaşam alanları, bitki türlerinin doğal ihtiyaçlarını karşılayacak biçimde düzenlenmiş durumda.

Türkiye’nin en zengin mum çiçeği (Hoya sp.) koleksiyonunun da sergilendiği merkez, ziyaretçilere botanik keşifleri için eşsiz bir deneyim sunuyor. Ayrıca Cumhurbaşkanlığı himayesinde yürütülen ve tüm doğal bitki türlerini kapsayan ‘Resimli Türkiye Florası’ projesinin editörlerinden biri olan Prof. Dr. Hasan Yıldırım’ın liderliğinde, projenin 30 ciltlik serisinin merkezden güç aldığı belirtiliyor.

Bu çalışmalar ve koleksiyonlar, Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin, yalnızca Türkiye için değil, küresel literatür için de değerli bir kaynak olmasını sağlıyor.