EY Work Reimagined 2025: Yapay Zeka Dönüşümünde Yetenek Avantajı ve Kurumsal Kültürün Rolü

EY Türkiye, 29 ülkeden 15.000 çalışan ve 1.500 işverenin katılımıyla gerçekleştirdiği EY Work Reimagined 2025 Araştırması sonuçlarını paylaştı. Çalışma, yapay zekânın iş dünyasında nasıl bir dönüşüm yarattığını ve yetenek dinamiklerinin bu süreçte hangi alanlarda gelişime açık olduğunu inceliyor. Ayrıca, yapay zekânın güçlü bir yetenek stratejisiyle uygulanması halinde şirketlerin verimliliğini %40’a kadar artırma potansiyeli taşıdığını ortaya koyuyor.

Yetenek stratejilerinin yapay zekâ odaklı geliştirilmesi giderek kritikleşiyor. Çalışanların %88’i günlük işlerinde yapay zekâ kullandığını belirtse de çoğu bu kullanımını temel uygulamalarla sınırlıyor: bilgi arama ve belge özetleme en yaygın uygulamalar olarak öne çıkıyor; ileri düzey kullanıma ise katılım hâlihazırda çok sınırlı. Endişeler de bu tabloyla paralel; çalışanların %37’si yapay zekânın aşırı bağımlılığının kendi yetkinliklerini zayıflatabileceğini düşünürken, %64’ü artan performans baskısı nedeniyle iş yüklerinin ağırlaştığını belirtiyor. Ayrıca, yalnızca %12’si yapay zekânın sunduğu verimlilik potansiyelinden tam olarak faydalanabilecek düzeyde eğitim aldığını ifade ediyor.

Ayrıca şirketler içi yapay zekâ uygulamalarına rağmen gölge yapay zekâ kullanımı sürüyor. Küresel çapta sektörlere göre %23 ile %58 aralığında çalışanlar, kurum tarafından resmi olarak onaylanmayan araçlara yöneliyor. Yetersiz öğrenme fırsatları ve yanlış ödüllendirme mekanizmaları gibi kırılgan temellerden kaynaklanan riskler, yapay zekâ ve yeni teknolojilerin potansiyel faydalarını düşürebiliyor. Ancak yetenekler ile teknolojiyi uyumlu biçimde entegre edenler, yetenek avantajı elde ederek değer yaratıyorlar; bu avantajı yakalayan kurumların oranı ise hâlâ %28’de kalıyor.

Çalışan memnuniyetindeki artış ve yapay zekâ yetkinliklerinin dış fırsatları çoğaltması ile küresel yetenek sağlığı endeksi, geçtiğimiz yıla kıyasla 10 puan artışla 55’ten 65’e yükseldi. Bu artış, ödüllendirme, gelişim ve kültür konularında iyileşmeyi gösteriyor. Aynı dönemde, küresel ölçekte işten ayrılma niyeti %29’a geriledi; bu rakam, 2021’deki %43 zirvesine kıyasla dört yılın en düşük düzeyi olarak kayda geçiyor. Ancak yapay zekâ alanında tablo değişkenlik gösteriyor: liderlik yaklaşımları, benimsemeyi ve sürekli öğrenmeyi destekleyen bir kurum kültürü oluşturmanın kilit unsuru olarak karşımıza çıkıyor ve bu bağlamda yetenek sağlığının %44’ünü şekillendirebiliyor.

Araştırma, yetkinlik gelişimini destekleyen yatırımların dönüşümü hızlandırdığını gösterse de çalışan bağlılığını zorlayıcı yönler barındırıyor. Yılda 81 saatten fazla yapay zekâ eğitimi alan çalışanlar, haftalık ortalama 14 saatlik ek verimlilik artışı bildiriyor. Ancak yetenek talebinin yüksekliği ve dış fırsatların şirket içi terfi süreçlerinden daha cazip hale gelmesi nedeniyle bu çalışanların mevcut işlerinden ayrılma olasılığı %55 oranında artabiliyor. İnsan kaynakları, teknolojiye erişim, esneklik ve yapay zekâ becerilerini kullanmaya olanak tanıyan kariyer olanaklarını kapsayan entegre paketlerle bu zorlukları hafifletebilir.

Yetenek avantajı, şirketlere değer katıyor ve insan faktörü ile yapay zekâ entegrasyonunun beş temel alanı üzerinden ölçülen başarılar, bu alanlarda öne çıkan kurumları yetenek avantajı ile dönüştürüyor. EY Türkiye Danışmanlık Hizmetleri Bölüm Başkanı ve Şirket Ortağı Gökhan Gümüşlü, araştırmanın bulgularını şu sözlerle özetliyor: Yapay zekânın iş dünyasında giderek büyüyen varlığı, çalışan ve işveren benimsediği ölçüde daha netleşiyor. Ancak modele entegre edilmeyen teknolojiler gerçek potansiyeli ortaya çıkaramıyor. Yeteneğin stratejideki eksiklikleri, yaklaşan verimlilik artışını kaçırmamıza neden oluyor. Çalışan endişelerinin giderilmesi ve yatırım modellerinin doğru tasarlanması, bu dönüşümü hızlandırmanın anahtarıdır. İnsan odaklı bir yaklaşım, yapay zekânın gelecekte yetenek gücüyle çok daha ileri bir seviyeye ulaşmasını sağlayacaktır.