Genç Yaşta Katarakt: Genetik ve Yaşam Tarzı Etkenlerinin Rolü

Katarakt, gözün doğal lensinin saydamlığını kaybetmesiyle ortaya çıkar ve buna bağlı olarak bulanık görme, ışığa karşı hassasiyet ve renklerde solgunlaşma gibi belirtiler gündeme gelir. Genelde 50 yaş sonrasında sık görüldüğü sanılsa da günümüzde gençlerde de görme kalitesi üzerinde olumsuz etkiler yaratabiliyor. Genetik mirasin erken dönemde katarakt gelişimine yol açabildiğini belirten Prof. Dr. Kadriye Ufuk Elgin, aile öyküsünün fazla olması durumunda merceğin yapısının erken bozulabildiğini söylüyor: “Birinci derece yakınlarda katarakt gelişimi varsa, bireyin lens dokusunun erken yaşlarda etkilenme riski artıyor.” Aynı zamanda modern yaşam tarzı ve kronik hastalıklar da bu süreci hızlandırabilir. Kontrolsüz diyabet, yüksek tansiyon, obezite ve göz içi basıncının yükselmesi kataraktın erkenden ortaya çıkmasını tetikleyen başlıca etmenler arasında yer alıyor. Çocukluk döneminde yaşanan göz travmaları da erken kataraktın önemli nedenlerinden biridir; spor yaralanmaları ya da kazalar sonucunda göze alınan darbelerin etkisi yıllar sonra görülebilir. Ayrıca ultraviyole (UV) ışınları ve sigara kullanımı gençler arasında katarakt riskini artıran gizli suçlular arasındadır. Genç yaşta katarakt nasıl önlenir? Korunmada UV ışınlarından koruyan güneş gözlükleri, sigara ve aşırı alkol tüketiminden kaçınma, diyabetin kontrol altında tutulması ve antioksidan açısından zengin beslenme öne çıkar. Düzenli göz muayeneleri hem katarakt hem de diğer göz hastalıklarının erken tespiti için önemli bir temel oluşturur. Katarakt için tek tedavi yöntemi ameliyattır; ilaçla tedavi mevcut değildir. Ameliyat çoğunlukla damla anestezisiyle gerçekleştirilir; gerektiğinde sedasyon veya genel anestezi uygulanabilir. Ameliyat sonrası hasta genellikle aynı gün taburcu olur ve ertesi gün sosyal yaşamına dönebilir. Uzun yıllardır kullanılan fakoemülsifikasyon yöntemiyle kataraktlı lens ultrasonik dalgalarla parçalanıp çıkarılır ve yerine yeni bir mercek yerleştirilir. Son yıllarda akıllı mercekler olarak adlandırılan çok odaklı göz içi lensler, hastalara net bir görüş ve kırma kusurlarında iyileştirme imkanı sunuyor. Bu lenslerle hem katarakt tamamen gider hem de diğer görme sorunları tedavi edilebiliyor. Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA).