Gereksiz Antibiyotik Kullanımının Küresel Etkileri ve Aşıların Rolü

Antimikrobiyal direnç, dünya genelinde hızla büyüyen bir halk sağlığı sorunu olarak karşımıza çıkıyor. İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Faruk Aydın ile Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Özge Ünlü, 18-24 Kasım Antibiyotik Farkındalık Haftası kapsamında yaptıkları açıklamada, yanlış ve gereksiz antibiyotik kullanımının hastalıkları uzattığını ve ölüm riskini artırdığını vurguluyorlar.

Prof. Dr. Faruk Aydın, “Gereksiz antibiyotik kullanımı, bakteri.sağlığı üzerinde baskı kurarak direnç gelişimine yol açar; bu durum tedaviyi zorlaştırır ve hastalık seyrini uzatır” diyerek antibiyotik farkındalığının önemini belirtiyor. Ayrıca bu hafta, toplumda doğru antibiyotik kullanımı konusunda ortak bir yaklaşım oluşturmak amacıyla her yıl 18–24 Kasım tarihlerini kapsıyor.

Antibiyotik direncinin getirdiği riskler konusunda Uzm. Dr. Özge Ünlü, aşıların direncin yayılımını azaltmada kritik bir rol oynadığını ifade ediyor: “Aşılar birçok enfeksiyonu önleyerek antibiyotik kullanımını azaltır ve dirençli mikroorganizmaların ortaya çıkmasını yavaşlatır.”

Direncin yaygınlaşması, rutin enfeksiyonların tedavisini bile güçleştirebilir. Prof. Dr. Faruk Aydın, yanlış antibiyotik kullanımının ishal, alerjik reaksiyonlar ve organ hasarına yol açabileceğini belirtiyor; ayrıca antibiyotiklerin yalnızca bakteriyel enfeksiyonlarda etkili olduğunu ve viral enfeksiyonlarda işe yaramadığını hatırlatıyor.

Aşıların antimikrobiyal direnç üzerinde etkili olduğuna işaret eden Ünlü, “Aşılar, enfeksiyonları önleyerek antibiyotik kullanımını azaltır ve dirençli mikroorganizmaların ortaya çıkışını yavaşlatır. Bu nedenle aşılar, direncin yayılımını azaltmaya yönelik önemli bir müdahaledir.”

Bilimsel çalışmalar, küresel aşılama yüzde 90’a ulaştığında direnç ilişkili ölümlerin, hastane maliyetlerinin ve üretkenlik kayıplarının anlamlı ölçüde düşeceğini gösteriyor. Ünlü, mevcut aşıların doğru uygulanması halinde dünya çapında 106 bin ölümün engellenebileceğini ve her yıl milyarlarca dolarlık sağlık maliyetinin azalabileceğini belirtiyor.

Sonuç olarak Prof. Dr. Aydın ve Doç. Dr. Ünlü, bu sorunun üstesinden gelmenin tek yolunun toplum, sağlık çalışanları ve karar vericilerin ortak hareket etmesi olduğuna vurgu yapıyorlar. Gereksiz antibiyotik kullanımına karşı birlikte mücadele etmek, geleceğimizi korumanın anahtarı olarak öne çıkıyor.