Hantavirüs, ilk olarak Kore Savaşı döneminde dikkat çekti ve adını Hantan Nehri’nden aldı. O sıralarda nehir çevresindeki kemirgenlerle temas eden askerlerde sık görüldüğü için tanımlandı. Yani hantavirüs aslında yeni ortaya çıkan bir virüs değildir; yaklaşık 70 yıldır bilinen bir tehdit olarak varlık gösterir.
Virüsün ana bulaş yolunun kemirgenlerle temas olduğu vurgulanıyor. Fare ve benzeri kemirgenlerin idrarı, dışkısı ya da salgısıyla temas sonrası bulaşması olasıdır. Özellikle uzun süre kapalı kalmış depolar, ahırlar ve kulübeler gibi alanların temizliği sırasında risk önemli ölçüde artar. İnsanlar arasında bulaş konusu ise genel olarak sınırlı görünür; Güney Amerika tipi olarak bilinen bazı hantavirüs türlerinde insandan insana bulaşma olguları rapor edilmiştir. Son günlerde bir gemide yaşanan vakalarda bu bulaşma türü belirginleşmiştir.
Hastalığın iki ana tipi bulunduğu belirtiliyor. Avrupa ve Doğu Asya tipi çoğunlukla böbrekleri etkileyerek böbrek yetmezliğine yol açabilir. Amerika tipi ise daha ağır seyreder ve akciğer, kalp ve böbrek yetmezliği ile kanamalı ateşe kadar giden bir tablo oluşturabilir. Böbrek tutulumunun tedavisi genelde mümkün olup bazı durumlarda diyaliz ile kontrol sağlanabilir.
Hantavirüs belirtileri çoğunlukla grip benzeri semptomlarla karışır; eklem ağrısı, yüksek ateş, halsizlik ve öksürük gibi bulgular yaygındır. Bazı vakalarda ishal görülebilir ve dikkat çeken cilt bulguları olan peteşiyal döküntüler ile böbrek tutulumu göstergesi olarak kola renginde idrar belirebilir. Düşmeyen ateş de önemli bir işarettir.
Türkiye’de hantavirüs vakalarının yıllık görünümü ise dikkat çekici. 2009-2025 döneminde ülke genelinde yıllık ortalama 19 vaka saptanmış; son 17 yılda toplam 336 vaka bildirilmiş ve 16 kişi hayatını kaybetmiştir.
Bu hastalıkla ilgili mevcut tedavi seçenekleri umut verici sonuçlar sunuyor. Hantavirüse karşı kullanılan bazı antiviral ilaçların ölüm oranlarını azaltabildiği görülüyor. Şu an dünya genelinde panik yaratacak büyüklükte bir tehdit bulunmadığı ifade ediliyor; yayılım konusunda aşırı endişe etmek gereksiz görünüyor.
Leave a Reply