Hurmanın Doğal Enerji Kaynağı: Beslenme ve Sağlık Üzerindeki Etkileri – Prof. Dr. Muhsin Konuk Söylemi
Üsküdar Üniversitesi Rektör Danışmanı ve Moleküler Biyoloji ve Genetik (İngilizce) Öğretim Üyesi Prof. Dr. Muhsin Konuk, 21 Temmuz Abur Cubur Günü kapsamında çeşitli beslenme avantajlarını ele aldı. Doğal ve temiz içerikli enerji kaynağı olarak hurma; ultra işlenmiş atıştırmalıklara alternatif olarak öne çıkıyor. Prof. Dr. Konuk, hurmanın kan şekerini aniden yükseltmeksizin uzun süreli enerji sağladığını, lif açısından zengin olduğunu ve yalancı katkı maddelerinden arınmış bir gıda olarak tercih edilmesi gerektiğini belirtti.
Hurma, mucizevi bir besin değildir; fakat besin değeri yüksek bir meyvedir. Son dönemlerde süper gıda olarak adlandırılsa da, bu tutumun dengeli bir şekilde değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Konuk, lif, vitamin ve antioksidan açısından zenginliğiyle öne çıkmasına rağmen kan şekerini hızlı yükseltebilme özelliğine sahip olduğundan ölçülü tüketimin önemine dikkat çekti. Beslenmede değerli bir tamamlayıcı olarak kabul edilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
Hurmanın yüksek diyet lifi içeriği, bağırsak hareketlerini destekler ve uzun süre tokluk sağlar. Ayrıca B6 vitaminiyle zengin olan bu meyve; A, C ve K vitaminleri ile folat içerir. Potasyum, magnezyum, demir, kalsiyum ve fosfor gibi mineraller de içerdiği için kardiyovasküler ve kemik sağlığı ile kan dolaşımını olumlu yönde etkiler. Rafine şekere yönelik bir alternatif olarak görülebilir; ancak tüketim miktarına özen gösterilmelidir.
Prof. Konuk, hurmanın günlük porsiyon kontrolüyle güvenli tüketildiğinde kan şekeri dalgalanmalarını azaltabileceğini belirtti. Yaklaşık üç orta boy hurma bir porsiyon olarak kabul edilerek, adet yerini tutan bir kombinasyonla tüketildiğinde etkisini artırır: ceviz veya badem gibi yağlı tohumlar ile süt veya yoğurt gibi protein kaynaklarıyla beraber. Bu tür kombinasyonlar, şekerin kana karışma hızını yavaşlatır.
Doğal enerji kaynağı olarak sporlarda da faydalı olabilir düşüncesiyle, Konuk sporcuların performansını desteklemek için hurmanın iyi bir enerji kaynağı olduğunu söyledi. Lif, doğal şekerler ve minerallerin birleşimi, midyeyi yormadan glikojen depolarını doldurur ve gün içerisinde enerji düşüşlerini engeller. Antrenmandan önce 30-45 dakika tüketilen bir porsiyon, performansı olumlu yönde etkiler.
Doğal ve lif bakımından zengin bir beslenme modeli, kronik hastalık risklerini azaltmada önemli rol oynar. Bu yaklaşım, rafine şeker alımını kısıtlayarak insülin direnci ve obezite risklerini düşürebilir; kan basıncını düzenleyebilir ve inflamasyonu baskılayabilir. Yüksek potasyum ve çözünebilir lif içeriği sayesinde kan basıncını dengelemeye ve LDL kötü kolesterolü düşürmeye katkıda bulunur. Ayrıca doğal bir tatlandırıcı olarak, şeker krizlerini önleyebilir.
Hurma, içerdiği fenolik bileşikler ve flavonoidler sayesinde bağışıklık sistemi ve hücresel dayanıklılığı destekler. Bu özellikler, kansere ve nörodejeneratif hastalıklara karşı koruyucu etki gösterebilir. Gebe kadınlar için de son haftalarda olumlu etkilere sahip olabilir ve rahim kaslarını uyaran bileşikler sayesinde doğum sürecini kolaylaştırabilir. Araştırmalar, rahim ağzının olgunlaşmasını teşvik ederek doğum eyleminin hızlanmasına ve doğum sonrası kanamaların azalmasına katkıda bulunabilir. Doğum yaklaşımını destekleyen bu etki, suni sancı ihtiyacını azaltabilir ve enerji ihtiyacını karşılar.
Son olarak, kutsal metinlerde de hurma vurgusu öne çıkıyor. Meryem Suresi 25. ayette Hz. Meryem’e doğum sırasında hurma yiyerek güçlenmesi önerilir ve bu bağlamda hurma tüketen kadınlarda rahim ağzı olgunlaşmasının daha olumlu olduğu ifade edilir. Bu, hamilelikte enerji ve besin ihtiyacını karşılayan değerli bir gıda olarak hurmanın yerini pekiştirir.