İBB’nin Raylı Sistem Hamlesi: 2029’a Yönelik Hedefler ve 2025 Verileri

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), 2019’dan itibaren raylı sistem yatırımlarını hızlandırdı. 2018 yılında Marmaray dahil toplam yolculuk sayısı 2,7 milyon iken, 2025’te bu rakam günlük olarak yaklaşık 4 milyona çıktı. Raylı sistemin toplu ulaşım içindeki payı ise %35,5’ten %42,9’a yükselerek kentte kayda değer bir artış gösterdi.

DURDURULAN HATLAR HAYATA DÖNDÜRÜLDÜ Göreve geldiğinde durdurulmuş metro hatlarını devralan İBB, pek çok projede finansman ve teknik sorunları çözüme kavuşturarak hattı hayata geçirdi. İBB Genel Sekreter Yardımcısı Doç. Dr. Pelin Alpkökin, 2019’da başlayan süreçte hatların projelendirme ve üretim aşamalarında yol alınmasıyla beraber sunulan tespitleri hayata geçirdiklerini belirtti. Bu kapsamda durmuş olan işlerin çoğu yeniden faaliyete geçirildi; tünel, istasyon ve elektromekanik üretimler hız kazanırken, araç temin süreçleri için gerekli finansman da sağlandı.

2019’DAN BU YANA 65 KM AÇILDI 2019 itibarıyla yaklaşık 2,5 milyar Euro kaynak temin edilerek 65,1 kilometrelik raylı sistem hattı hizmete alındı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın devreye aldığı ve İBB’ye devredilen hatlar da dahil edildiğinde toplam hat uzunluğu 87,1 kilometreye ulaştı. Bu yeni hatlar, İstanbul’un raylı sistem kapasitesini önemli ölçüde artırdı.

• 28.10.2020: Kabataş – Mecidiyeköy – Mahmutbey Metro Hattı (18 km)
• 01.01.2021: Eminönü – Alibeyköy Tramvay Hattı (9 km)
• 29.05.2021: Ataköy – İkitelli Metro Hattı (2,1 km)
• 28.10.2022: Rumeli Hisarüstü – Aşiyan Fünikülörü (0,8 km)
• 02.01.2023: Kabataş – Mecidiyeköy – Mahmutbey Metro Hattı (ikinci etap 2 km)
• 06.01.2023: Dudullu – Bostancı Metro Hattı (14,3 km)
• 30.08.2023: Eminönü – Alibeyköy Tramvay Hattı (ikinci etap 1,1 km)
• 16.03.2024: Çekmeköy – Sancaktepe – Sultanbeyli Metro Hattı (ilk etap 6,5 km)
• 18.03.2024: Ataköy – İkitelli Metro Hattı (tamamı, 11,3 km)

Bu hatların açılmasıyla birlikte İBB’nin hat uzunluğu 2025 itibarıyla 244,3 km, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından işletilen hatlarla birlikte toplam 380,7 km olarak kayda geçti. Ayrıca, raylı sistem araç filosunda da yenilenme sürüyor: Haziran 2019–Mart 2024 döneminde 176 yeni araç hizmete alındı ve devam eden tedariklerle birlikte 278 araç üretimi daha sürüyor. Alpkökin, önümüzdeki 5 yıl içinde filo büyümesinin yaklaşık %50’ye ulaşacağını belirtti.

2026’da iki yeni hat açılacak Çekmeköy–Sancaktepe–Sultanbeyli Metro Hattı’nın Çekmeköy–Samandıra Merkez etabı 2024’de açıldı. Samandıra Merkez–Sultanbeyli bölümünde ilerleme %92 seviyesinde ve Mayıs 2026’da hizmete girmesi planlanıyor. Ümraniye–Ataşehir–Göztepe Hattı ise %90 tamamlandı ve 2026 sonunda faaliyete geçecek. Doç. Dr. Alpkökin, 2029 vizyonu için hedeflenen toplam hat uzunluğunu 450 km’nin üzerine çıkarmayı ve yeni ihalelerle bu uzunluğu genişletmeyi vurguladı.

2029 VİZYONU: 700 KM’YE ULAŞAN RAYLI SİSTEM 2029 sonrası için planlanan kapsamlı hedef, 700 km’ye varan bir raylı sistem ağı oluşturmak. Sefaköy-Beylikdüzü-Tüyap Metro Hattı, Üsküdar-Kadıköy-Maltepe Tramvay Hattı gibi projeler tasarım ve fizibilite aşamasında; ancak bu projeler kamu yatırım programına dahil edilip finansman sağlanamadığı için şu anda bekletiliyor. Ayrıca Esenyurt-Saadetdere Metro Hattı, Esenler Cadde Tramvayı ve ekspres HIZRAY gibi kritik projelerin tasarımları tamamlandı. Ön tasarım ve fizibilite çalışmaları da titizlikle sürüyor.