İstanbul’un Öncü GSYH Payı ve 2024 Kişi Başına Geliri Üzerine Yeni Bulgular

İstanbul, 2024 yılında gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) açısından en yüksek payı elde ederek toplamın %29,2’sini oluşturdu. Şehrin GSYH değeri 13 trilyon 10 milyar 693 milyon TL olarak kaydedildi ve bunu 4 trilyon 672 milyar 844 milyon TL ile Ankara, 2 trilyon 562 milyar 758 milyon TL ile İzmir izledi. İl düzeyinde son sıralarda ise Gümüşhane, Ardahan ve Bayburt yer aldı; bu üç il sırasıyla 41 milyar 875 milyon TL, 35 milyar 502 milyon TL ve 28 milyar 137 milyon TL GSYH elde etti. İl düzeyinde GSYH payları için 2024 verileri, toplam GSYH’nin %53,0’ını ilk beş il tarafından oluşturduğunu gösteriyor.

İstanbul’un kişi başına GSYH’si 2024 yılında 802 bin 669 TL ile zirvede yer aldı. Şehri takip edenler Kocaeli ile Ankara oldu; sırasıyla 788 bin 873 TL ve 788 bin 859 TL değerler elde edildi. İl bazında en düşük kişi başına GSYH ise Van (203 bin 49 TL), Ağrı (194 bin 660 TL) ve Şanlıurfa (188 bin 144 TL) olarak kayıtlara geçti.

Kişi başına GSYH endeksine bakıldığında, 2024 yılında on bir il Türkiye ortalamasının üzerinde performans sergiledi. Bu bağlamda, İstanbul tarım, ormancılık, balıkçılık ve diğer hizmet faaliyetleri dışındaki ana sektörlerde de en yüksek payı almayı sürdürdü. Özellikle bilgi ve iletişim (%64,0), finans ve sigorta faaliyetleri (%59,3) ile mesleki, idari ve destek hizmetleri (%39,0) alanlarında öne çıktı. Konya, tarım, ormancılık ve balıkçılıkta %5,6 pay ile ilk sırada iken Ankara, diğer hizmet faaliyetlerinde %44,9 pay ile zirvede yer aldı.

İktisadi faaliyet kollarına göre il payları incelendiğinde İstanbul’un toplam GSYH’si içinde en büyük payı %33,9 ile ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri aldı. Şehrin toplam GSYH’si içinde sanayi %15,1 payla ikinci, mesleki, idari ve destek hizmetleri ise %7,2 payla üçüncü sırada konumlandı.

46 ilde zincirlenmiş hacim endeksiyle 2024’te Türkiye ortalamasının üzerinde büyüme kaydedildi. Yıllık GSYH, önceki yıla göre %3,3 artarken Adıyaman %31,4 yükselişle ilk sırayı, Bayburt %17,1 ile ikinci, Malatya ise %17,0 ile üçüncü sırayı aldı. En düşük artış ise Bilecik (%2,4), Kırşehir (%5,7) ve Erzincan’da (%7,9) görüldü.

İstanbul, zincirlenmiş hacim endeksiyle 2024 yılında Türkiye GSYH büyümesine en çok katkı sağlayan il olarak %0,62 katkı gösterdi. Bunu %0,44 ile Ankara ve %0,16 ile Hatay izledi. Negatif katkı veren illerin başında Erzincan (%0,017), Kırşehir (%0,012) ve Adana (%0,011) geldi.