İzmir Deprem ve Tsunami Hazırlıklarında Yapı Stoku Analizi ve Zemin Çalışmaları: Verilerle Deprem Master Planı

Yapı stoku tarama çalışmalarıyla Bayraklı ve Bornova’da 96 bin yapının ön incelemesi tamamlandı; Karşıyaka’da ise saha çalışmaları 22 bin 500 binanın değerlendirilmesiyle son buldu. Bu süreçte inşaat mühendislerinden oluşan uzman ekipler, deprem anında yapılarının nasıl davranacağını belirlemek amacıyla iki aşamalı bir inceleme yöntemi uyguladı. Amaç, binaların deprem altında göstereceği güvenlik profillerini ortaya koymak ve gelecekteki kentsel dönüşüm ile Deprem Master Planı için kritik veriler sunmaktır.

Bornova’da mikrobölgeleme çalışmalarını neticelendiren İzmir Büyükşehir Belediyesi, Karşıyaka’da zemin çalışmalarına odaklandı. Sondajlar yaklaşık 2 bin hektarlık alanda sürüyor; şu ana kadar 60 kuyunun tamamlandığı proje kapsamında toplam 7 bin metre derinliğe kadar zemin örnekleri alınıyor. Numuneler, güvenilir sonuçlar için Ege Şehir Laboratuvarı’na gönderiliyor. Tekstil ve inşaat mühendislerinden oluşan ekip, alüvyonlu zeminlerde 200 metre, kayalık bölgelerde ise 300 metre derinlikte karelajlar oluşturarak zemin dinamiklerini ortaya koyuyor. Veriler, afet risklerinin yalnızca tespitiyle sınırlı kalmayıp, kentsel dönüşüm planlarına da temel teşkil ediyor.

İzmir Depremsellik ve Tsunami Araştırması kapsamında kıyı bölgeler için tsunami risk haritaları hazırlanırken, yaklaşık 30 bin senaryo üzerinde çalışmalar yürütüldü ve 600 kilometrelik sahil için Olasılıksal Tsunami Baskın Haritaları üretildi. UNESCO’nun CosastWAVE projesi çerçevesinde Seferihisar için uluslararası sertifikasyon başvurusu yapıldı. Plan, tsunami tahliye haritaları, bilgilendirme tabelaları ve tatbikatları kapsayacak şekilde uygulanacak.

Heyelan ve zemin risklerini kapsayan CBS tabanlı envanter çalışması, İzmir’in 30 ilçesini kapsıyor ve mevcut ile potansiyel tehdit bölgelerini haritalandırdı. Ayrıca fay hatları üzerinde yürütülen paleosismoloji çalışmaları, geçmiş depremler, aralıklar ve olası büyüklükler konusunda bilgi sağlıyor; yüzde 80 oranında ilerleyen hendek kazılarıyla 25 aktif fay hattının izlenmesi sürüyor. Bu çalışmalarda il sınırları içinde 64, il dışında 26 olmak üzere toplam 90 hendek tamamlandı; kalanlar ilerlemeye devam ediyor.

Deprem Master Planı, Dokuz Eylül Üniversitesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü iş birliğiyle bilimsel değerlendirme, imar kararlarının güçlendirilmesi ve toplum temelli afet bilincinin artırılması hedefleriyle şekilleniyor. Planın 2025–2029 Stratejik Planı ile uyumlu olması amaçlanıyor ve yapı stok envanteri ile mikrobölgeleme verileri bir araya getirilerek güvenli kent planlamasının tek bir çatı altında toplanması öngörülüyor. Ayrıca 8 ana başlıkta yürütülen çalışmalarla plan kapsamlı bir altyapı kazanacak.

Toplanma ve Barınma Alanları AFAD koordinasyonunda, İzmir genelinde 71 barınma alanı ve 2 bin 425 toplanma alanı belirlenmiş durumda. Bu mekanlar için altyapı ve üstyapı iyileştirmeleri sürüyor; veriler CBS üzerinden dijital ortama aktarılacak ve kapasite, erişilebilirlik ile lojistik donanımlarına ilişkin uygulama adımları atılacak.