İzmir’de Tek Sağlık Yaklaşımıyla Sokak Hayvanlarına Şifa ve Sürdürülebilirlik Hedefleri

İzmir Büyükşehir Belediyesi, hayvanlar, insanlar ve çevre sağlığını merkezine alan kapsamlı bir modele dayalı olarak son bir yılda önemli ilerlemeler kaydetti. Sahipsiz hayvan popülasyonunun bilimsel yönetimi ve yaban hayatının korunması için kurulan programlar, kent genelinde sağlık ve iyilik halini güçlendirdi. Sahiplenme farkındalığını artıran çalışmalar, yalnızca tedavi ve kısırlaştırmayı değil; aynı zamanda koruyucu hekimlik hizmetlerini ve mama üretimini de kapsıyor.

86 bin tedavi ve 13 bin kısırlaştırma ile başlayan süreçte İzmir’in çeşitli ilçelerinde kurulan Doğal Yaşam Alanları ve üç bakım evi, yıl boyunca 86 bin 282 sahipsiz hayvanın muayene ve tedavisini sağladı. Kısırlaştırma çalışmaları ise 13 bin 633 kedi ve köpeğin sağlıkla yeni bir başlangıç yapmasına olanak tanıdı. Bu çalışmalar neticesinde sahipsiz köpeklerde %70 kısırlaştırma oranına ulaşılması dikkat çekici bir başarı olarak öne çıktı. Gönüllülerle birlikte çalışan iki mobil kedi kısırlaştırma aracı sayesinde 2025 yılında 4 bin 265 kedi kısırlaştırıldı. Koruyucu hekimlik kapsamındaki aşılama ve paraziter tedavi uygulamaları ise yıl boyunca 51 bin 711 hayvana ulaştı.

Sahiplendirme hareketliliği ile “Patili Kentimiz” kampanyası sosyal medya üzerinden yürütülüyor; hayvanların fotoğrafları paylaşılarak vatandaşların sahiplenmesi teşvik ediliyor. Bugüne kadar toplam 1.760 hayvan sahiplendirildi ve vatandaşlar ile gönüllüler, hayvanları bakım evlerinde ziyaret ederek sahiplenme sürecini destekliyorlar.

Yaban hayvanlarına yönelik tedavi ve rehabilitasyon çalışmalarında Doğal Yaşam Parkı, Avrupa Hayvanat Bahçeleri Birliği üyesi olmanın sağladığı avantajları kullanarak yaralı vakalara müdahale ediyor. Şu ana kadar 874 yaralı yaban hayvanı tedavi edilerek doğal yaşamına yeniden kazandırıldı; parkta 136 türden 1.625 hayvanın rutin sağlık kontrolleri ve tedavileri gerçekleştirildi. Koruma altında bulunan türler için özel bakım süreçleri de yürütülüyor.

Mama üretiminde rekor kıran rakam ile yıllık hedefler doğrultusunda 74 ton hayvan maması üretildi ve sahipsiz hayvanların kullanımı için hazır hale getirildi. Pet Mama Döngüsel Ağı Projesi sayesinde otellerden toplanan gıda atıkları, mamaya dönüştürülerek hem beslenme desteğini güçlendiriyor hem de sıfır atık hedeflerine katkı sağlıyor.

Yeni yaşam alanları ve sahipli hayvan mezarlığı planları doğrultusunda 2026 yılı için belirlenen hedefler hayata geçiyor. Mevcut sahipli hayvan mezarlığının kapasitesi dolduğundan yeni bir alan tahsis edildi; ayrıca Dikili, Kiraz ve Gaziemir’de doğal yaşam alanları inşa ediliyor. Dikili’de tesis ihale aşamasına gelindi, Kiraz’da bakım evi genişletilerek doğal yaşam alanına dönüştürülüyor ve Gaziemir’de Orman Bölge Müdürlüğü’nden tahsis edilen alanda çalışmalar sürüyor. 2026’da yerleşkeler ve doğal yaşam alanlarıyla hizmet kapasitesini artırmayı hedefleyen belediye, en az 2 bin hayvanın sahiplendirilmesini, 100 ton mamaya ulaşmayı ve 200’den fazla farkındalık etkinliği düzenlemeyi planlıyor.