İzmir’in Nadir Eserleri AASSM’de Sergileniyor: 61 Tarihi Parça Gün Yüzüne Çıktı

İzmir Büyükşehir Belediyesi, kentin hafızasında önemli bir yer tutan çok özel bir koleksiyonu gün yüzüne çıkardı. “Belgesel Mirasın İzinde: İzmir’in Nadir Eserleri” başlıklı sergi, yüzyılları, savaşları ve göçleri aşarak günümüze ulaşan 61 nadir eseri ilk kez sanatseverlerin beğenisine sunuyor. Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde (AASSM) gerçekleştirilen sergi, 15 Kasım tarihine kadar ziyaret edilebilecek.

### Kültürel Hafızanın İzinde
Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi (APİKAM) ile 1912 yılından beri hizmet veren İzmir Milli Kütüphane’nin iş birliğiyle hazırlanan bu seçki, Ege’nin denizcilik geçmişinden Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan geniş bir yelpazeyi kapsıyor. APİKAM Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı, İzmir Milli Kütüphane’nin 2 milyonu aşkın kitabı ve 4 bini aşkın el yazmasıyla sadece kentin değil, Türkiye’nin de en büyük kültür hazinelerinden biri olduğunu vurguladı. Saygı, bu kıymetli koleksiyonun İzmirlilerle buluşturulması adına kurumlar arası ortak bir çalışma yürütüldüğünü ifade etti.

### Dünyada Sadece İki Nüsha Var
Serginin en dikkat çekici parçalarından biri, dünyada bilinen yalnızca iki nüshası bulunan Düstûrnâme-i Enverî. 15. yüzyılda Enverî mahlaslı bir şair tarafından kaleme alınan eser, Aydınoğulları Beyliği ve Osmanlı Devleti’nin kuruluş sürecine dair birinci elden bilgiler sunuyor. Tarihçi Selin Ezel Çakar, eserin Ege’nin denizcilik ve siyasi tarihine ışık tutan eşsiz bir kaynak olduğunu belirtti.

### Rönesans Döneminden Günümüze
Koleksiyonun bir diğer parçası olan Aristoteles’in Toplu Eserleri ise 1531 yılında Basel’de basıldı. Ünlü düşünür Rotterdamlı Erasmus’un editörlüğünü yaptığı bu eser, 16. yüzyılın entelektüel ruhunu yansıtması bakımından büyük önem taşıyor. APİKAM’dan Onur Eryeşil, eserin Latince girişli ve Eski Yunanca metinli yapısıyla 16. yüzyıl dünyasını günümüze taşıdığını ifade etti.

### Kâtip Çelebi’nin Gözünden İzmir
Sergide yer alan Kâtip Çelebi’nin Cihannümâ’sı, dönemin coğrafi bilgilerinin yanı sıra sosyal gözlemleriyle de öne çıkıyor. Arşiv sorumlusu Akın Onur Bazkara, Kâtip Çelebi’nin haritalarında İzmir, Çeşme ve Foça’nın detaylarının yanı sıra bölge halkına dair sosyoekonomik çıkarımların da yer aldığını aktardı.

### Girit’ten Kurtarılan Miras
Sergilenen Kur’an-ı Kerim nüshalarından birinin hikâyesi ise oldukça çarpıcı. 1922 yılında Girit’in Kandiye şehrindeki karışıklıklar sırasında yok olmaktan Latifzade Ahmet Esat Bey tarafından kurtarılarak İzmir’e getirilen eser, yaklaşık bir asırlık yolculuğunun izlerini taşıyor. 24 ayar altın bezemelerle süslü olan bu eserler, dönemin hat ve tezhip sanatının en ince örneklerini sergiliyor.

### Fotoğraflar ve Cumhuriyet Tarihi
Sébah & Joaillier’in 19. yüzyıl Osmanlı yaşamını belgeleyen Bursa fotoğraf albümü, dönemin sosyal hayatına ve mimari dokusuna dair önemli bir görsel kaynak oluşturuyor. Koleksiyonun Cumhuriyet dönemine ait bölümünde ise 1927 basımı Nutuk ve bu kitabın sayfaları arasından çıkan, Kurtuluş Savaşı’ndaki askerî harekâtları ve yabancı güçlerin konumlarını gösteren özel haritalar yer alıyor.

İzmir’in koruduğu bu kültürel miras, 15 Kasım’a kadar AASSM’de meraklılarını bekliyor.