İzmit’in Cumhuriyetle Buluşması: Anılarla Şehrin Dönüştüğü Dönem

Uluslararası Kitap Fuarı, bu yıl “Anadolu Mayası” temasıyla İzmit’in tarihiyle buluştu. Gazeteci-Yazar Mustafa Küpçü ve Yazar Lale Tığ, eski İzmit ile yeni İzmit arasındaki farkları köklü anılar üzerinden aktardı ve Cumhuriyet’in İzmit üzerindeki etkisini yeniden hatırlattı.

İZMİT VE CUMHURİYETİ AYIRSIZ DÜŞÜNMEK MÜMKÜN DEĞİL mesajını veren söyleşide Küpçü, geçmişteki musiki derneklerinin toplumun ortak buluşma noktası olduğunu anlattı. Evlerinde her cumartesi akşamı düzenlenen musiki geceleri, çay ve tombala ile pekişirdi; anneannemin tarladan gelen ürünleri komşularla paylaşması aile sıcaklığını simgeliyordu. Cumhuriyet döneminin hatıraları, şehir ve kimlik arasındaki bağı güçlendiriyordu.

ŞAPKAYI ELEŞTİRENLERİN AÇIK YÜZÜ oldu konuşmanın diğer bir bölümünde Küpçü, dönemin okul yaşamından örnekler vererek, fötr şapkaların ve kravatların eğitim dünyasının bir parçası olduğunu hatırlattı. Şapkaya yönelik eleştirilerin, kültürel etkilerle ilişkilendirilmesini gündeme getirirken, gençler arasında artan yırtık pantolonlar karşısında şimşekleri de paylaştı. 21. yüzyılda güce bağlı baskıların, toplumları tehdit eden unsurlar olduğuna dair uyarısını dile getirdi.

İZMİT, İSTANBUL’UN ZARAFETİNİ TAŞIYOR ifadesiyle Lale Tığ, şehrin Cumhuriyet sonrası halk üzerinde bıraktığı etkileri özetledi. Taş Mektep’ten Necati Bey İlkokulu’na uzanan eğitim yolculuğunda, kaynak değerlerin ve görgünün önemine vurgu yaparak, İstanbul zarafetinin İzmit’e yansıdığını belirtti. Hocaların giyim ve davranışlarındaki özen, Cumhuriyet’in ve Atatürk’ün etkilerinin günlük hayata sızdığını gösteriyordu.

ESKİDEN BAYRAK GÖNÜLLÜ OLURDU diyen Tığ, Atatürk’ün liderliğini öne çıkararak, onun 4 bin kitap ve 6 dil öğrenmiş bir figür olarak Türk ulusunun mucizesi olduğuna dikkat çekti. İzmit’i ikonik heykellerle simgeleyen kentte, milli bayramların kutlanış biçiminin, günümüzde anonslar ve organizasyonlar üzerinden yeniden şekillendiğini eleştirdi. O dönemin sokakları ve evleri, gönüllü bayrak asma geleneğiyle adeta kutlama ruhunu taşıyordu.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı