Kadıköy Rıhtımı’ndaki cami ve otopark projesine ilişkin hukuki süreçlerin güncel seyri

Kadıköy Rıhtımı’nda planlanan cami ve yer altı otoparkı projesi, hukuki süreçlerin yeniden şekillendiği bir döneme giriyor. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın başvurusuyla gündeme gelen proje, daha önce Kadıköy Belediyesi ve TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi’nin açtıkları davalar neticesinde çeşitli yargı kararlarına konu olmuştu. Şu aşamada dosya Danıştay yönüne taşınmış durumda.

Gündeme geliş nedeni olarak 2015 yılında Haydarpaşa Garı ve çevresiyle ilgili 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı içinde görülen arıtma alanı olarak betimlenen dolgu alanında cami yapılması talebi Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na iletildi. Hazırlanan projede cami ile birlikte şadırvan ve hizmet alanları için toplamda 33 bin 559 metrekarelik bir yapı öngörüldü ve yeraltında üç bodrum katlı, 1242 araç kapasiteli bir otopark tasarlandı.

Belediyeden açılan dava ve nihai kararlar olarak Kadıköy Belediyesi’nin açtığı davada, İstanbul 3. İdare Mahkemesi, dolgu alanındaki projeyi ve otoparkı kapsayan yapıların 2863 sayılı Kültür Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki sakınca taşımadığı yönünde Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu’nun kararını incelemeye aldı. 30 Nisan 2025 tarihinde ise Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu’nun ilke kararları ve ilgili mevzuata uygunluk gerekçesiyle bu dava işleminin iptal edildiği kaydedildi. Ancak bu karar, istinaf tarafından ikinci derece mahkemenin iptal kararını kaldırıp davanın reddine hükmedilmesiyle sonuçlandı. Kadıköy Belediyesi bu karara karşı 20 Ocak 2026 tarihinde Danıştay’a başvurdu.

İtirazlar ve temyiz kapsamında öne sürülen gerekçeler arasında dolgu alanında planlanan cami, kültür merkezi ve yer altı otoparkı projelerinin birden çok mevzuata aykırı olduğuna vurgu yapıldı. Özellikle üç bodrum katlı otoparkın, 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı bulunmayan bir alanda yer alması ve 2863 sayılı Kanun’a aykırı olduğuna dikkat çekildi. Ayrıca istinaf kararında proje fonksiyonlarının imar planlarına uygun olduğu yönündeki tespitlere karşı itirazlar yapıldı. Proje alanının Kıyı Kanunu çerçevesinde dolgu alanlarında açıklanan emsal sınırlarını da aşabileceği ve İBB Mikro Bölgeleme Projesi kapsamında “Ağır Önlemler Gerektiren Alan” olarak işaretlendiği belirtildi.

Belediye ve belediye başkanının görüşleri doğrultusunda, Kadıköy Belediyesi Başkanı Mesut Kösedağı sürecin hukukî ve teknik boyutlarının dikkatle ele alınması gerektiğini ifade etti. Kadıköy Meydanı ve çevresindeki mevcut yaya-ulaşım yoğunluğu göz önüne alındığında cami ve otopark ihtiyacının bölgeye ek baskı yaratabileceğini belirten Başkan, projeye ilişkin planlama kararlarının mevcut koruma mevzuatı ve bilimsel verilerle uyumlu olması gerektiğini vurguladı. Belediyenin yaklaşımı, bölgede yeni bazı sorunlar doğabileceği endişesiyle bu konularda ısrarlı bir şekilde çalışmalarını sürdürme yönündedir. Hukuki sürecin Danıştay’da devam edeceği ve Kadıköy’ün kıyılarının yapılaşmaya açılmaması için gerekli adımların atılmaya devam edileceği ifade edildi.