Karanlık Dünya: Salt’ta 1950’lerin Sinema ve Sansür Ağını Keşfeden Çok Katmanlı Bir Araştırma

Salt ve Garanti BBVA’nın ortak üretimiyle sanatçılar Mike Bode ve Caner Yalçın’ın derinlemesine çalışması, Salt Salt Beyoğlu’nda sergilenen Karanlık Dünya serisi aracılığıyla Türkiye’nin 1950’ler atmosferini sinema ve kültürel iklim üzerinden inceliyor. Eyüboğlu’nun senaryosunu temel alan film, dönemin ideolojileri, üretim koşulları ve sansür mekanizmalarını eklektik bir çerçevede yeniden anlamlandırmayı amaçlıyor.

MSGSÜ Sinema-TV Arşivi’nde bulunan 35mm nitrat film, daha önce gün yüzüne çıkmamış görüntülerle serginin araştırma sürecine katkı sağlıyor. Bu ||yeni görüntüler|| sergi boyunca Salt Beyoğlu Açık Sinema’da aralıklarla gösterime sunuluyor. Bir sonraki gösterim, 16 Ekim Perşembe saat 19.00’de gerçekleştirilecek.

Sergiye paralel olarak hazırlanan “Her şeyde bir şey buldu” gösterim programı, filmin melodrama, toplumsal gerçekçilik, propaganda, belgesel ve etnografik film gibi farklı türlerle etkileşimini ve kesişimini ortaya koyuyor. 1940’lardan 1950’lere uzanan bir coğrafyadan seçilen beş film, türler arası geçişlilik ile dönemin düşünce ortamını birlikte sorguluyor.

Program Salt Beyoğlu Açık Sinema’da 18 Ekim Cumartesi saat 17.00’de Bab el-Hadid [Kahire İstasyonu] ile devam ediyor. Youssef Chahine’in yönettiği 1958 yapımı, devrim sonrası Mısır’ın yeni siyasi düzenini inceleyen ve kara film ile neorealizmi bir araya getiren çarpıcı bir anlatı sunuyor. Ardından 21 Ekim Salı saat 19.00’da Do Bigha Zamin [İki Dönüm Arazi], Bengalli bir çiftçinin bölgedeki toprak ağasına borçlarını ödeyemeyişini takip ediyor ve sömürge sonrası Hindistan’daki sosyal ve ekonomik çatlakları gözler önüne seriyor. Bu programın kapanışında 1944 yapımı Ichiban utsukushiku [En Güzel], II. Dünya Savaşı sırasında uçaklar için optik lens üreten bir fabrikada gönüllü çalışan kadınları merkezine alıyor.

Karanlık Dünya sergisi ve paralel programları, 14 Aralık’a dek Salt Galata Mastercard Sergi Mekânı’nda görülebilir. Detaylı bilgi için saltonline.org ziyaret edilebilir. Ayrıca “Her şeyde bir şey buldu” gösterim programı, Institut Français ve Türkiye’deki Meksika Büyükelçiliği’nin desteğiyle; serginin destekçileri Türk Tuborg A.Ş., Eureko Sigorta, Jotun ve Hollanda Krallığı’dır.