Kilo verirken kas kaybı eklemleri zamanla olumsuz etkileyebilir

Son yıllarda obezite tedavisinde kullanılan zayıflama iğneleri, uygun kişilerde belirgin miktarda kilo kaybı sağlayabiliyor. Ancak kilo verme sürecinde kas kütlesinin de azalması, özellikle diz ve kalça eklemlerinde sorun yaşayan kişiler için dikkat gerektiren bir durum. Eklemlerin sağlıklı kalabilmesi için yalnızca vücut ağırlığının düşmesi yetmiyor; kas gücünün de korunması gerekiyor. Zayıflama sürecinde yeterli beslenme, protein alımı ve kişiye uygun bir egzersiz programı büyük önem taşıyor. Memorial Kayseri Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Fatih Karaaslan, zayıflama iğnelerinin kas ve eklem sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin önemli bilgiler paylaştı.

Kilo verirken kas kaybına dikkat

Zayıflama iğnelerine yönelik hekim başvuruları son yıllarda artıyor. Bu tedavilerin ne kadar kilo verdirdiği ve kimlerin kullanabileceği merak konusu oluyor. Ancak kilo verme sürecinde gözden kaçmaması gereken bir başka konu da kas gücünün korunması. Tartıdaki rakamın düşmesi, tek başına sağlıklı bir kilo kaybının göstergesi değil. Özellikle diz ve kalça eklemleri vücut ağırlığını taşımanın yanı sıra hareket sırasında dengeli ve güçlü bir kas desteğine de ihtiyaç duyuyor. Bu yüzden yalnızca ne kadar kilo verildiğine değil, kişinin merdiven çıkarken, sandalyeden kalkarken ya da yürürken ne kadar zorlandığına da bakılmalı. Kas gücündeki azalma günlük hareketleri güçleştirebiliyor ve eklem sorunu olan kişilerde işlevsel kayıplara yol açabiliyor.

Kilo kaybı diz ağrısını azaltıyor, ancak kıkırdağı yenilemiyor

New England Journal of Medicine dergisinde yayımlanan, diz kireçlenmesi bulunan 407 kişinin yaklaşık 16 ay izlendiği bir araştırmada, zayıflama tedavisi uygulanan grupta vücut ağırlığının ortalama yüzde 14 oranında azaldığı; karşılaştırma grubunda bu oranın yaklaşık yüzde 3’te kaldığı bildirildi. Kilo kaybı sağlayan grupta diz ağrısında da daha belirgin bir azalma görüldü. Sonuçlar, fazla kilonun düşürülmesinin diz eklemleri üzerindeki yükü hafifletebileceğini ve ağrı kontrolüne katkı sağlayabileceğini ortaya koyuyor. Ancak ağrının azalması, aşınmış eklem kıkırdağının kendiliğinden yenilendiği anlamına gelmiyor. Zayıflama iğneleri her diz ağrısının tedavisi olarak görülmemeli ve cerrahi tedavinin alternatifi sayılmamalı.

Zayıflama iğneleri diz protezi ameliyatını önler mi?

Zayıflama ilaçlarının diz eklemleri üzerindeki uzun vadeli etkileri de araştırılıyor. Geniş hasta kayıtlarının incelendiği bazı çalışmalarda, bu ilaçları kullanan kişilerde diz protezi ameliyatı oranlarının daha düşük olabildiği bildirildi. Yine de bu sonuçlar, zayıflama iğnelerinin protez ihtiyacını tamamen ortadan kaldırdığını göstermiyor. Hastaların kilo durumu, hareket düzeyi ve eşlik eden sağlık sorunları gibi farklı etkenler de tabloyu etkileyebiliyor. Bu nedenle zayıflama tedavisi gören kişilerin kas kütlesini ve fiziksel kapasitesini koruması önem taşıyor. Yetersiz beslenme ve kasları çalıştırmadan verilen kilo, yağ dokusuyla birlikte kas kaybına da yol açabiliyor. Bu durum, özellikle ileri yaştaki ve kas gücü zaten düşük olan kişilerde daha fazla önem kazanıyor.

Kasları korumak için protein tek başına yeterli değil

Kilo verme sürecinde kas kaybını azaltmanın temel yollarından biri, beslenme ve fiziksel aktiviteyi birlikte planlamak. Yeterli protein alımı kas dokusunun korunması açısından önemli. Ancak yalnızca protein tüketmek kas gücünü korumak için yetmiyor. Kasların düzenli olarak çalıştırılması ve kişinin fiziksel kapasitesine uygun egzersizlerin yapılması gerekiyor. Yürüyüş, günlük hareketliliğin artırılması ve kas güçlendirme egzersizleri bu süreçte önemli katkı sağlıyor. Diz ağrısı ya da eklem rahatsızlığı bulunan kişilere herkesle aynı egzersiz programını uygulamak ise doğru değil. Egzersizlerin, kişinin ağrı düzeyine, kas gücüne ve eklem sağlığına göre düzenlenmesi gerekiyor.

Kilo verirken kendinize şu üç soruyu sorun

Zayıflama sürecinde tartıdaki değişimin yanı sıra günlük yaşam kalitesindeki gelişmeler de takip edilmeli. Bu dönemde kendinize şu üç soruyu sormanız önemli:

1. Günlük işlerimi yaparken daha az yoruluyor muyum?
2. Merdiven çıkarken daha az zorlanıyor muyum?
3. Sandalyeden daha rahat kalkabiliyor muyum?

Kilo verme sürecinde belirgin halsizlik, yeterince beslenememe ya da daha önceki hareket kapasitesinde azalma yaşanıyorsa bu durum normal karşılanmamalı ve hekimle paylaşılmalı. Zayıflama iğneleri yalnızca uygun kişilerde ve hekim değerlendirmesiyle kullanılmalı. Diz ağrısı nedeniyle ilaç kullanımı ya da cerrahi tedavi planı da mutlaka ilgili hekimin değerlendirmesiyle belirlenmeli. Kilo verme tedavisinde asıl hedef yalnızca tartıdaki rakamı azaltmak değil; kişinin hareket kabiliyetini ve kas gücünü koruyarak yaşam kalitesini artırmak. Sağlıklı bir zayıflama süreci, vücudun taşıdığı yükü azaltırken o yükü taşıyan kasların da güçlü kalmasını gerektiriyor.