Kocaeli’nde Suya Sahip Çıkma Hareketi: Kayıp-Kaçakla Sarsılmaz Mücadele ve Altyapı Dönüşümü

Giderek büyüyen küresel iklim baskısına karşı, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi İSU Genel Müdürlüğü, eldeki suyu korumayı temel bir misyon olarak belirliyor. Abone sayısının %103 artması ve su temininde %80 büyüme gibi göstergeler, bu süreçte hayata geçirilen altyapı ve teknoloji yatırımlarıyla dengeleniyor. Sonuç olarak kayıp su oranı %49 gibi etkileyici bir oranla azaltılarak önemli bir başarı elde edildi.

Altyapıda dev dönüşüm — %82 yenileme: 2005 yılından itibaren süregelen yatırımlar kapsamında il genelindeki içme suyu isale ve şebeke hatlarının %82’si modern altyapıya kavuştu. Böylece son 20 yıl içinde içme suyu altyapısı baştan sona yenilenmiş oldu. Yeraltı hatları, depolar ve terfi merkezlerini kapsayan bu çalışmalar için yaklaşık 25,2 milyar TL’lik bir yatırım gerçekleştirildi. Bu dönüşüm; su kayıplarını ciddi oranda azaltıp kentin su arz güvenliğini güçlendirdi. Yenilenen altyapı, arızalara hızlı müdahale imkanı sunarak kesintisiz ve sağlıklı içme suyu hizmetinin sürdürülebilirliğini artırdı.

Kayıp-Kaçakta kayda değer düşüş: İSU, sadece yeni tesisler kurmakla yetinmeyip, eldeki suya sahip çıkma odaklı kapsamlı bir yönetim modeli benimsedi. Sahadaki fiziki denetimler, altyapı yenilemeleri, ölçüm sistemlerinin güçlendirilmesi ve teknolojik uygulamaların devreye alınmasıyla yüzde 72 olan kayıp-kaçak oranı 2024 itibarıyla %22,7’ye geriledi. Kent merkezi ve kırsal alanlarda elde edilen sonuçlar, suya sahip çıkılan bir kent imajını pekiştirdi.

2023’te 2028 hedefi yakalandı: Bu tablo, Su Yönetimi Genel Müdürlüğü’nün belirlediği 2028 kayıp-kaçak hedefinin 2023 yılında yakalandığını gösterdi. Bakanlık tarafından 2028 için öngörülen %25’in altına inmek, kurumun kayıp-kaçakla mücadelede ulaştığı seviyesiyle örtüşüyor. Ancak İSU, bu başarıya dayanarak 2026’da %21, 2028’de ise %20’nin altını hedefliyor. Su kaynaklarının giderek daha kıymetli hâle geldiği bu dönemde kurumsal yatırımların yanı sıra sahadaki denetim ve izleme çalışmaları da aralıksız sürdürülüyor.

Sahada uygulanabilir yeni model: Kamu altyapısının ötesinde özel mülkiyet alanlarında da kayıplara karşı adımlar atıldı. Sitelerin ana girişlerine yerleştirilen sayaçlar sayesinde toplam su ile bireysel tüketimler arasındaki fark sitenin yönetimine yansıtılıyor. Son beş yılda yaklaşık 4 milyon ton su sisteme geri kazandırıldı.

DMA ile şebeke anlık takip: Dağıtım bölgesi temelli küçük hidrolik birimler halinde bölgelere ayrılan DMA uygulaması, her bölgenin giriş suyu anlık olarak izlenmesini sağlıyor. Debimetrelerden gelen veriler tahakkuklarla karşılaştırılarak kayıplar hızla tespit edilip müdahale süreleri kısaltılıyor.

Gece dinlemeleriyle milyonlarca metreküp tasarruf: Gelişmiş dinleme teknolojileriyle kayıp ve kaçak tespiti noktasal olarak yapılırken, 2024’te 11,1 milyon m3 su boşa akmaktan kurtarıldı; 2025 yılında bu rakam 16,4 milyon m3’e çıktı. 2019’dan beri toplam kazanım 50 milyon m3’e ulaştı. Bu yöntem, suyun her damlasını korumayı hedefleyen kritik bir enstrüman olarak öne çıkıyor.

SCADA ile 7/24 dijital izleme: 388 noktadan sürekli izlenen SCADA sistemi, debi, basınç ve seviye verilerini anlık olarak takip edilmesini sağlayarak erken müdahaleyi mümkün kılıyor. SUİS ve İKABİS gibi akıllı şehir uygulamalarıyla altyapı dijital olarak yönetiliyor ve kayıpların önüne geçiliyor.

Depo yatırımlarıyla su güvenliği güçlendirildi: 2004’te 204.746 m3 kapasiteli 494 depo varken, 279 yeni depo ile toplam depo sayısı 705’e çıktı ve toplam depolama hacmi 483.326 m3’e yükseldi. Bu sayede depolarda yaşanan kayıplar kayda değer ölçüde azaldı ve kent genelinde içme suyu arz güvenliği güçlendi.

Sayaç yenileme ile ölçüm kayıpları azaltıldı: 10 yılda bir ücretsiz olarak yenilenen sayaçlar sayesinde %89 volumetrik sayaç kullanımı sağlandı. Damla seviyesindeki tüketimi bile ölçebilen bu sayaçlar, ölçüm kaynaklı kayıpları önemli ölçüde düşürdü.

Genel Müdür Ali Sağlık: Suyun her damlasına sahip çıkıyoruz: Genel Müdür Ali Sağlık, suyun ikame edilemez bir kaynak olduğuna vurgu yaparak kayıp-kaçakla mücadelenin yalnızca teknik yatırımlarla sınırlı olmadığını belirtti. Toplumun sürece aktif katılımı olmadan kalıcı bir başarı elde edilemeyeceğini ifade etti: vatandaşlarımızın suyu tasarruflu ve bilinçli kullanması büyük önem taşıyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı