Mavi Nefes Projesi: Marmara Denizi’nde Müsilajla Mücadelede Yenilikçi Adımlar ve Bilimsel İşbirliği

DenizTemiz Derneği TURMEPA iş birliğiyle 2021 yılından beri sürdürülen Mavi Nefes Projesi kapsamında deniz altı ekosisteminin korunmasına yönelik bilimsel çalışmalar hız kesmeden devam ediyor. Marmara ayağında, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen bu çalışmada, müsilajı su altı yaşamından ayırmaya odaklanan temizleme tekniğinin ilk saha denemeleri Burgazada açıklarında gerçekleştirildi. TURMEPA koordinasyonunda ve Mavi Nefes Marmara Denizi İyileştirme Projesi dahilinde yapılan dalışlarda, cihazın su sütunu ve deniz tabanı üzerindeki etkileri kaydedildi ve elde edilen veriler gelecekteki bilimsel değerlendirmeler için arşivlendi.

İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Cem Dalyan önderliğinde yürütülen deneme dalışında, Garanti BBVA Su Altı Dalış Kulübü üyeleri, Garanti BBVA Genel Müdür Yardımcısı Sibel Kaya, TURMEPA Genel Müdürü Semiha Öztürk ve İstanbul Üniversitesi TTO Genel Müdürü Mehmet Besim Müftüoğlu sahada eşlik etti. Müsilajı Kaynağında Temizleyen Yenilikçi Teknoloji başlığıyla geliştirilen cihaz, venturi sistemiyle hava basıncını kullanarak müsilajı temizliyor ve böylece mercanlar, algler ve deniz çayırları gibi hassas türlerin üzerini kaplayan tabakanın zarar vermeden uzaklaştırılmasına olanak tanıyor. Cihazın ekosisteme zarar vermeden biyolojik çeşitliliği koruma amacıyla tasarlandığı ilk saha sonuçlarıyla netleşti. Burgazada çevresindeki habitatlarda kayda değer temizliğin gözlenmesi ise projenin erken olumlu işaretlerinden biri olarak öne çıktı.

Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten, projeyi bilim, teknoloji ve sivil toplumun bir araya gelmesiyle ilerleten bir yol haritası olarak tanımladı. “Mavi Nefes, 2021’den bu yana denizlerimizin sağlığı için yürütülen bir çalışmadır ve temel hedefimiz yalnızca yüzey temizliğiyle sınırlı kalmayıp, deniz altı yaşamını onaracak derin ve ölçeklenebilir çözümler üretmektir. Bu süreçte elde edilen teknolojiler Marmara Denizi’nde müsilajı azaltmaya ve su altı yaşamını korumaya katkı sağlayacaktır.” ifadelerini paylaştı.

Şadan Kaptanoğlu ise TURMEPA’nın tek sivil toplum kuruluşu olarak Marmara Denizi Eylem Planı Koordinasyon Kurulu’nda yer almasının önemine değindi ve “İki nefeslik kaynağımız olan denizler için sorumluluğumuz büyük. Bu proje, bilimi, teknolojiyi ve toplumsal farkındalığı bir araya getirerek müsilaj krizine karşı sürdürülebilir çözümler sunuyor.” sözlerini ekledi.

Projeye dair bilimsel açıklamalarla ilgili olarak Doç. Dr. Cem Dalyan, Marmara Denizi’nin korunmasının gelecek için hayati olduğuna vurgu yaparak “Deniz çayırları, yosunlar ve su altı ormanları bu ekosistemi oksijen bakımından güçlendirir. Prens Adaları bölgesi ise yüksek biyolojik çeşitlilik göstermekle birlikte korumaya daha çok ihtiyaç duyan bir alan. Projemiz, koruma temelli ve bilimsel verilerle yönlendirilmiş bir yaklaşımı benimsiyor ve bölgedeki hassas dengeyi güçlendirmeyi hedefliyor.” şeklinde açıklamalarda bulundu.