Salt ve Garanti BBVA’nın desteklediği yeni yayın, sanatçının pratiğine odaklanarak iki dilde birden okurla buluşuyor. Moni olarak anılan Salim Özgilik’in yürüttüğü üretimlerin derin izlerini taşıyan bu çalışmada, Moni ‘89 adlı ilk kitabın ardından 2020 yılında Salt Araştırma’da paylaşıma açılan arşiv temel alınır ve sanatçının geniş kapsamlı kariyer grafiği mercek altına alınır.
Bu proje, Moni kimliğinin sanat tarihi içindeki konumunu çarpıcı bir biçimde ortaya koyuyor. Performans sanatı, duvar resmi ve happening gibi formları bir araya getirerek, Türkiye’deki üretim süreçlerini ve alan açma çabalarını sahneye koyuyor. Yayını yöneten Sezin Romi’nin sözleriyle, “2019’dan bu yana süren araştırmanın yeni okuma ve yorumlarla zenginleşmesi, performans sanatının tarihsel bağlarını ve disiplinler arası ilişkilerini inceleyenler için bir referans noktası” oluşturuyor.
Ali Cindoruk (KHORA) tarafından tasarlanan baskı, Moni’nin pratiği üzerinden Türkiye’de performansın gelişimine dair ipuçlarını sunuyor. Genç sanatçıların alanını genişletmeye dair vurgu ise, Aslıhan Demirtaş, Bora Gürdaş, Catherine Spencer, Sevi Bayraktar ve Suzana Marjanić gibi yazarların yazılarında kendini gösteriyor. Ankaradan New York’a uzanan bir yolculuk olan bu pratik, bir dizi manifesto eşliğinde değerlendiriliyor ve tarihi bağlama oturtuluyor.
Moni’nin yazım süreci 1989’da başlayan biyografi üzerinden güncellendi ve 2025’e uzanan bir güncelleme akışıyla zenginleşti. Yayına eşlik eden Moni’nin Hikâyesi başlıklı Sezin Romi söyleşi ise okuyucuyu sanatçının kendisiyle bir yolculuğa davet ediyor. “Atık objeler, kıyıdaki düşünceler, kitapta kalan kavramlar” ifadesiyle üretimin doğuşuna yön veren Moni’nin malzemelerle kurduğu özgün ifadeler, gündelik yaşamla sanatın kesişim noktalarını gözler önüne seriyor.
New York deneyimi 1992’de başlayan dönemde sanatçı, The City College of New York’ta yüksek lisansını tamamladı ve East Village’da hareket odaklı bir topluluğa katıldı. Bu süreçte Earthdance grubunda yer aldı, Yenirakı adını taşıyan Türkçe fanzinini kurdu ve kariyerinin sonraki dönemi için yerel ve uluslararası ağlar kurdu. Türkiye’ye dönüşündeki zorluklar ve sanatsal üretimin bir süreliğine geri planda kalması da bu döneme damgasını vurdu.
Kentsel ve kamusal üretimler güncel olarak Salt’ın Sahnede 90’lar sergisiyle gün yüzüne çıkmaya devam ediyor. 2022-2023 yıllarında Salt Beyoğlu ile Hamburg’daki Kunstverein in Hamburg’da görülen işler, Moni’nin güncel pratiğini yeniden hatırlatıyor. Şu anda Kaş ve Los Angeles’ta yaşayan sanatçı, yeniden üretim ve yeni malzemelerle çalışmalarına hız kazandırmayı sürdürüyor. Özellikle atölyede zaman kazanma, malzeme toplama ve biriktirme temaları, mevcut üretimin odak noktaları arasında yer alıyor. İçsel motivasyonunu şu sözlerle özetliyor: “Heyecan verici ve cesaret gerektiren işlerim gün yüzüne çıkarken, hâlâ hayatta olduğuma inanınca motive oluyorum.”
Etkinlik olarak 22 Ekim Çarşamba günü saat 19.00’da Salt Galata’da bir söyleşi gerçekleştirilecek. Küratör ve yazar Vasıf Kortun’un moderasyonu eşliğinde Moni Salim Özgilik ile buluşacak olan bu oturum, Ankara’daki öğrencilik yıllarından günümüze uzanan pratiği derinlemesine inceleyecek. Detaylı bilgi için saltonline.org adresine bakabilirsiniz.
Leave a Reply