Mübadele Anıtı: Hafızayı Canlandıran Köprüler ve Toplumsal Bellek

Başiskele Yeniköy’de açılan Mübadele Anıtı, Türkiye–Yunanistan nüfus mübadelesinin toplumsal hafızadaki yerini güçlendirmek amacıyla tasarlandı. Batı Trakya Türkleri Dayanışma Derneği’nin talebi doğrultusunda kurulan anıt, hafızayı canlı tutma ve gelecek kuşaklara aktarım hedefiyle gündeme geldi.

Etkinlik, Yeniköy Bayrak Meydanı’nda düzenlenen törenle tanıtıldı ve mübadele yıl dönümünü hatırlattı. Kutlama kapsamında Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, toplumsal hafızanın korunmasına vurgu yapan bir çalışma yürüttü.

Toplantıya başkanlar, sivil toplum temsilcileri, muhtarlar ve vatandaşlar katıldı. İmam Numan Ayaz’ın Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başlayan programda konuşan Başkan Tahir Büyükakın, anıtın taşıdığı anlam ve hafızadaki rolüne değindi. İnsanların geçmişleriyle bağlantılarını hafızaları üzerinden kurduklarını vurguladı ve milletlerin hafızalarının; geçmişten kopan bağların hafızadan silinmesiyle zayıflayabileceğini söyledi.

Başkan Büyükakın, 1923 yılında imzalanan anlaşmanın ardından yaklaşık 500 bin Müslüman Türk’ün mübadeleye tabi tutulduğunu hatırlattı; bir yandan asimilasyon politikalarının sürdüğünü, diğer yandan Batı Trakya ile bağların hiç kopmadığını belirtti. “Geçmişimize bir geçiş kapısı olan bu anıt,” diye ekledi, amacının gençlere yaşanan süreci ve sonuçları net bir biçimde aktarmak olduğunu vurguladı.

“Bu, sadece bir anıt değildir” ifadesiyle, köprüler ve yollar kadar önemli olan bu sanatsal yapının devlet, bayrak, din ve vatan için bir bağ oluşturduğunu ifade etti. Anıtın, tarihimizle yüklü kimliğimizi gelecek kuşaklara taşıyan manevi bir miras olduğunu belirtti ve bunun için emeği geçen herkese teşekkür etti.

Geleceğe dönük planlar arasında Yeniköy’de Göç Müzesi’nin yakın zamanda hayata geçeceği de yer aldı. Tören sonunda, hayatını mübadele döneminde kaybedenler için anıt önüne karanfil bırakıldı ve katılımcılar tarafından saygı duruşu gerçekleştirildi.