Müziğin Sessiz Siyaseti: Toplumsal Normlar ve İktidar İlişkileri Üzerine Bir Söyleşi

Nilüfer Belediyesi’nin Tematik Buluşmalar serisinde gerçekleşen söyleşide Prof. Dr. Özlem Doğuş Varlı, müziğin sadece bir sanat formu olmadığını, toplumsal normları ve iktidar ilişkilerini şekillendiren politik bir araç olarak hareket ettiğini vurguladı. Kültür ve sanat etkinliğine katılanlar arasında BUÜ Türk Müziği Anasanat Dalı Başkanı olan Varlı, özellikle müziğin toplumsal hafızayı taşıma ve kimlik inşasında oynadığı rol üzerinde durdu.

Nazım Hikmet Kültürevi’nde düzenlenen “Müziğin Sessiz Siyaseti” başlıklı söyleşide, Nilüfer Belediye Başkan Yardımcısı Okan Şahin ve Belediye Meclis Üyesi Demirhan Aslan da konuşmaları takip etti. Varlı, müziğin duyulmayan yönlerini ve toplumsal etkilerini açıklarken, müziğin tarihte daima politik bir araç olarak var olduğuna işaret etti.

“Müziğin salt bir ses sanatı olarak görülmesi, onun toplumsal etkisini gölgede bırakıyor” diyen Varlı, Müziğin bireysel ifade biçiminin ötesinde bir güç olarak toplumsal normları biçimlendirdiğini belirtti. Bir ezginin bile farkında olmadan bizi belirli düşüncelere yönlendirebileceğini söyleyen Varlı, müziğin üretiminde ve dolaşımında iktidar ilişkilerinin belirleyici olduğunu ifade etti.

Söyleşide sessizlik kavramı da ele alındı. Varlı, sessizliğin olumlu yanlarını insanın kendini fark etmesiyle ilişkilendirirken, Gazze’de yaşananlar gibi durumlarda sessizliğin suç haline dönüşebileceğine dikkat çekti. Sessizlik, bazen güçsüzlere dayatılan bir konuşma eksikliği, bazen de tahakküme karşı bir direniş biçimi olarak ortaya çıkabiliyor.

Gramsci ve Adorno gibi düşünürlerin, hegemonya tartışmalarını hatırlatan açıklamalarında, yerli ve yabancı parçaların toplumsal normları üreterek nasıl işlediği üzerinde duruldu. Toplumsal dinamiklerle ilişkili olarak müzik sesin sanatıdır; ancak derin anlamlar çoğu zaman sessizlikte saklı kalır. Bu bakışla müzik, ses ve sessizlik arasındaki ince ilişkiyi kurumsal bir çerçeve içinde analiz ediyor.

Söyleşinin sonunda, katılımcıların soruları yanıtlandı ve günün anısına Nilüfer Belediye Başkan Yardımcısı Okan Şahin bir hediye takdim etti.