Peyami Safa Sempozyumu’nda Eserlerindeki İnsan Figürü Ele Alındı

Sempozyumda Peyami Safa’nın İnsan Tasviri

Kurumun 20. sempozyumu olan “Mütefekkir Bir Muharririn Dünyası” başlıklı etkinliğin 23 Ekim Cuma günü saat 17.15’te başlayan ikinci oturumunda, yazarın romanlarındaki insan figürü odağa alındı. Doç. Dr. Aytaç Ören’in oturum başkanlığını üstlendiği panele Prof. Dr. Özlem Fedai, Prof. Dr. Mustafa Zeki Çıraklı ve Prof. Dr. Mehmet Fatih Birgül konuşmacı olarak katıldı.

Edebiyatta Bir “Öteki” Olarak Peyami Safa

Peyami Safa’nın düşünce yolculuğunu eserleri üzerinden değerlendiren Prof. Dr. Özlem Fedai, yazarın toplum gözlemine dikkat çekti: “Peyami Safa, modern hayata aşırı meyilli toplumu gözlemleyerek yazmıştır. Onun roman yazdığı yıllarda köklerinden kopmuş, ahlakça çürümüş bir zümre ile İslami geleneklerle yetişmiş, milli ve manevi değerlere bağlı, yurtsever, dürüst bir zümre karşı karşıyadır. O da bu durumu gözlemlemiş ve inanç, kültür, değerlerinden kopmanın toplumda ve bireyde ne gibi arızalara neden olabileceğini sorgulayan romanlar yazmıştır. Düşünce serüveninde farklı evreler vardır ve kanon yazarları karşısında öteki konumunda kalmıştır.”

Anlatısal Farkındalık ve Hakikat Arayışı

Prof. Dr. Mustafa Zeki Çıraklı ise yazarın Server Bedi müstearıyla kaleme aldığı “Ah Minel Aşk” romanındaki anlatıcı yapısını analiz etti. Çıraklı, eserdeki dikkat çekici noktayı şu sözlerle ifade etti: “Anlatıcının anlatısal farkındalığı var. Hem karakterde hem de yazarda. Anlattıklarının gerçeğin tam ve kusursuz bir temsili olmadığının farkında. O yüzden anlatıcı sürekli yazara bazı revizyonlar yapacağını söylerken yazarımız da anlatıcıya aynı karşılığı veriyor. Diğer karaktere bu söyleniyor ve sürekli olarak anlatılanların hakikati olduğu gibi aktarma kudreti sorgulanıyor.”

Heidegger Etkisi ve Metafizik Sorgulamalar

Oturumda söz alan Prof. Dr. Mehmet Fatih Birgül, Peyami Safa’nın felsefi yönüne, özellikle Heidegger ile olan ilişkisine ışık tuttu. Birgül, yazarın 1933 yılındaki çalışmalarına atıfta bulunarak şunları kaydetti: “Bu evrenin madde ötesi tarafları var diyen, biraz daha farklı bakmaya çalışalım diyen insanlar 1933’te Heidegger’i keşfettiler. Peyami Safa da bu isimlerden birisi. 1933’te Felsefe ve Diyalektik diye bir konuşma yaptı. Yeni Türk dergisinde bu konferansın metni yayımlandı. Peyami Safa’yı tanımak için çok önemli doneler var o konuşmada. Heidegger’den bahsediyor ve onun ‘Metafizik Nedir’ kitabına atıf yapıyor.”