Ramazan ve Diyabet: Oruç Tutarken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ramazan ayında diyabetli kişiler için oruç konusu sıkça gündeme gelir. Diyabet; kan şekeri dalgalanmalarına bağlı olarak hipoglisemi, hiperglisemi ve nadir durumlarda diyabetik koma gibi riskler taşıdığı için oruç kararının kişinin özel tıbbi değerlendirmesini gerektirdiğini vurgulamak önemlidir. Uygun hastalarda doğru planlama ve düzenli takip ile oruç güvenli bir şekilde sürdürülür. Memorial Göztepe Hastanesi İç Hastalıkları Bölümü’nden Prof. Dr. Serap Yavuzer, diyabet hastalarının Ramazan sürecinde dikkat etmesi gereken noktaları şöyle özetliyor.

1️. Oruç kararı doktor gözetiminde alınmalıdır Her diyabetli, mevcut durumunu yakından takip eden hekimin onayını almak ve güvenli oruç için gerekli eğitimleri tamamlamak kaydıyla oruç tutabilir. Yaş, diyabet tipi, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar ve hastalığın kontrol düzeyi gibi faktörler birlikte değerlendirilir. Kontrolsüz diyabetli veya HbA1c değeri 9’un üzerinde olan veya sık hipoglisemi yaşayan hastaların çoğunlukla oruç tutması önerilmez.

2️. Kan şekeri seviyelerinin güvenli aralıkta tutulması şarttır 70 mg/dl’nin altına inen veya 300 mg/dl’nin üzerine çıkan kan şekeri ciddi risk yaratır. Oruç sırasında kan şekeri takibi sürekli ve dikkatli yapılmalıdır. Hipoglisemi belirtileri titreme, soğuk terleme, çarpıntı, bulanık görme, konuşma bozukluğu ve bilinç kaybını içerebilir; bu nedenle hızlı müdahale için değerler yakından izlenmelidir.

3️. İlaç ve insülin dozları yeniden planlanmalı İlaç saatleri iftar ve sahura göre ayarlanmalıdır. Özellikle glukoz düşürücü veya insülin kullananlarda sahur dozu azaltılabilir; iftar dozu ise alınan kalorilere göre düzenlenmelidir. Doz değişikliği olmadan oruç tutulması riskli olabilir; bu nedenle doktor bilgisinde planlama yapılmalıdır.

4️. Sahur ve iftar için dengeli beslenme Sahur, uzun açlık sürecini destekleyecek protein ağırlıklı ve lifli gıdalarla desteklenmelidir. Süt ürünleri (süt, yoğurt, kefir, peynir), yumurta, az tuzlu zeytin ve sebzeler bu öğünde tercih edilebilir. İftarda ise hızlı karbonhidratlardan kaçınıp çorba ile başlayıp sebze ve baklagiller gibi lifli yiyecekleri tercih etmek kan şekeri kontrolüne yardımcı olur. Pide, hamur işi, pirinç pilavı ve şerbetli tatlılar miktarı sınırlanmalı; porsiyonlar küçültülerek gün içindeki denge sağlanmalıdır. Tatlı tercihi olarak küçük porsiyon sütlü tatlılar uygun olabilir.

5️. Sıvı alımı günlük ihtiyaca göre düzenlenmelidir Gün boyunca sıvı eksikliği kan şekerinde dengesizliklere yol açabilir. İftardan sahura kadar su ve şekersiz içeceklerle yeterli sıvı alımı sağlanmalıdır. İdrar söktürücü etki yapan kahve ve çay ile şekerli meyve suları, kompostolar gibi içeceklerden kaçınılmalı; buna dikkat etmek, olası komplikasyonların önüne geçer.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı