RESAID Projesi: Bilgi Düzensizliklerine Karşı Toplumsal Bilişsel Dirençlilik Geliştirme ve Uygulamalı Araçlar

İstanbul Bilgi Üniversitesi’nin öncülüğünde yürütülen ve Avrupa Komisyonu Jean Monnet Mükemmeliyet Merkezleri Programı tarafından desteklenen RESAID projesi, dezenformasyon, mezenformasyon ve malenformasyon gibi bilgi düzensizliklerine karşı toplumsal bilişsel dirençlilik geliştirmeyi amaçlıyor. Proje kapsamında santralistanbul kampüsünde farklı araçlar ve yayınlar ile farkındalık çalışmaları yürütülüyor.

Proje koordinatörü Prof. Dr. Emre Erdoğan’ın açılış konuşmasıyla başlayan etkinlikte çevrim içi eğitimler, interaktif oyunlar, kısa videolar ve açık erişim kitap ile politika belgelerinin ayrıntıları paylaşılmıştır. Kitapta, disiplinlerarası çalışmaların katkılarıyla bilgi düzensizliklerinin kavramsal, siyasal ve toplumsal boyutları derinlemesine ele alınmaktadır. Mayıs 2025’te yapılan konferansın temel sonucunda on iki bildiriden oluşan yayınevi, yanlış bilginin sadece sosyal medya alışkanlıklarına bağlı olmadığını ortaya koyuyor ve siyasal atmosferden medya yapılarına kadar pek çok dinamiğin rolünü vurguluyor.

Dijital Eğitim ve Sertifikalar Projede yer alan temel kavramlar ve mücadele yöntemleri hak temelli bir bakış açısıyla sunuluyor. Açık erişim olarak sunulan çevrim içi dersleri tamamlayanlar, onaylı sertifikalar alma imkanına sahip ve tüm kullanıcılar için ücretsiz erişim sağlanıyor.

Oyunlaştırmanın Rolü Proje, dijital oyunlar aracılığıyla farkındalığı artırmayı hedefliyor. CatchMatch, INFOCHIEF, Fanus ve Sparkline adlı oyunlar, kullanıcıları dijital içeriklerin ardındaki yönlendirme mekanizmalarını keşfetmeye teşvik ediyor ve manipülasyon tekniklerini interaktif biçimde deneyimletiyor. Böylece kullanıcılar, sosyal medyada karşılaştıkları içeriklerin hangi süreçlerle şekillendiğini öğreniyor.

Politika Belgeleri ve Panel Proje kapsamında dört ana politika belgesi hazırlandı. Bunlar; Clausewitzci Bir Hibrit Savaş Teorisi, Dezenformasyonla Mücadelede Toplumsal Dirençliliğin Güçlendirilmesi, Hakikat Sonrası Çağda Enformasyon Düzensizliği, Güven ve Yılmazlık ile Yapay Zekâ Çağında Bilişsel Güvenlik başlıklarını taşıyor. Etkinlik boyunca Prof. Dr. Pınar Uyan Semerci’nin yönettiği panelde yapay zekâ, algoritmalar ve yanlış bilginin toplumsal eşitsizliklerle ilişkisi uzmanlar tarafından ele alındı.

Panelden Öne Çıkan Görüntüler İlk konuşmacı Prof. Dr. Erkan Saka, sosyal medya platformlarının etkileşim odaklı iş modelinin yanlış bilgi ekosistemini nasıl şekillendirdiğini açıkladı ve çözüm olarak algoritmik şeffaflık ve teyitçilik çalışmalarının sürdürülebilirliği ile medya okuryazarlığının yapay zeka çağına göre yeniden tasarlanması gerektiğini vurguladı. İkinci bölümde Dr. Tuğçe Duygu Köksal, bilgiye erişimin demokratik toplumlar için taşıdığı önemi hak temelli bir çerçevede değerlendirdi ve bilgiye erişim hakkının ifade özgürlüğünün özüdür ifadesini öne çıkardı. Son konuşmacı Doç. Dr. Elif Posos Devrani ise dijital eşitsizliğin yalnızca teknolojiye erişimle sınırlı olmadığını, bireylerin etik ve toplumsal fayda odaklı dijital kullanımıyla ilişkilendirildiğini belirtti.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı